Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2019

Ο Κέλτικος Σταυρός.


Ο κέλτικος σταυρός (Celtic Cross) είναι ένα σύμβολο που συνδέεται κυρίως με τον ιρλανδέζικη χριστιανική παράδοση, αν και από άλλους θεωρείται προ-χριστιανικό παγανιστικό σύμβολο. Χρησιμοποιείται επίσης, στον χώρο των (αστρολογικών) «προβλέψεων» και στις κάρτες ταρώ. Τέλος θεωρείται ένα ευρέως διαδεδομένο σύμβολο των εθνικιστών διεθνώς και για αυτό χαρακτηρίζεται από τα γνωστά κέντρα «ρατσιστικό» σύμβολο έως και «ναζιστικό». Ως εκ τούτου ο κέλτικος σταυρός είναι απαγορευμένος σε κάποιες χώρες και τελευταία στα ευρωπαϊκά γήπεδα (σε διεθνείς αγώνες), καθώς περιλαμβάνεται στον μακρύ κατάλογο με τα «απαγορευμένα σύμβολα».

Ο κελτικός σταυρός είναι ένας σταυρός με ένα κύκλο – δακτύλιο στο σημείο τομής. Κάποιοι θεωρούν ότι πρόκειται για ένα φωτοστέφανο («άλως» στα αρχαία ελληνικά ή «nimbus» στα λατινικά), ενώ άλλοι ερμηνεύουν ότι το δαχτυλίδι εκπροσωπεί τον ήλιο και για αυτό ο κελτικός σταυρός ονομάζεται επίσης και «ήλιος σταυρός» (sun-cross). Άλλοι θεωρούν ότι προέρχεται από την τέχνη της εποχής του Χαλκού, όπου σχημάτιζαν τροχούς ή δίσκους γύρω από ένα κεφάλι και άλλοι από τους πρώιμους κοπτικούς σταυρούς. Σταυροί με δακτύλιο που αντιπροσωπεύει την ουράνια σφαίρα παρουσιάστηκαν και σε γραπτά Πατέρων της Εκκλησίας. Ο «κοσμολογικός σταυρός» είναι ένα σημαντικό μοτίβο στο ποίημα του Σεδούλιου Καίλιου “Carmen Paschale”, γνωστό στην Ιρλανδία από τον 7ο μ.Χ. αιώνα.
Ο σταυρός είναι συχνά διακοσμημένος με περίτεχνα Γαελικά (κέλτικα) μοτίβα. Ο κελτικός σταυρός συνηθίζεται να στολίζει μια ταφόπλακα.

Οι κέλτικοι σταυροί είναι διακοσμημένοι με Νησιώτικη τέχνη, ένα ύφος τέχνης, που είναι γνωστή ως Hiberno-Saxon (ιρλανδο-σαξονική) και συνδέεται στενά με τον Κέλτικο Χριστιανισμό και τον ιρλανδικό μοναχισμό. Το απίστευτα στολισμένο Book of Kells, ένα εικονογραφημένο αντίγραφο των τεσσάρων Ευαγγελίων, (που δημιουργήθηκε από τον ιρλανδό μοναχό και προφήτη Columba), περιέχει θαυμάσια παραδείγματα τέτοιας Νησιωτικής (δηλ. της βρετανικής νήσου) τέχνης. Πολλοί κέλτικοι σταυροί απεικονίζουν σκηνές από την Βίβλο.
Ένας ιρλανδική θρύλος λέει ότι ο κελτικός σταυρός εισήχθη για πρώτη φορά από τον Άγιο Πατρίκιο, ο οποίος προσπαθούσε να μεταστρέψει την παγανιστική Ιρλανδία στον χριστιανισμό. 
Μερικοί από αυτούς τους ειδωλολάτρες λάτρευαν τον ήλιο, γι’ αυτό λέγεται ότι ο Πατρίκιος συνδύασε τον χριστιανικό σταυρό με το κυκλικό μοτίβο του ήλιου, ως έναν τρόπο για να συνδέσει το φως και τη ζωή με το χριστιανικό σταυρό στο μυαλό των προσήλυτων του. Μια άλλη θεωρία προτείνει ότι, θέτοντας το σύμβολο του σταυρού πάνω από το σύμβολο του ήλιου, οι Χριστιανοί απεικονίζουν την υπεροχή του Χριστού πάνω από τον θεό Ήλιο ή την θεά Σελήνη. Υπάρχουν και μερικοί που λένε ότι ο σταυρός μέσα στον κύκλο είναι σύμβολο που είχαν οι Δρυίδες και που οικειοποιήθηκε από τους χριστιανούς.
Τα τελευταία χρόνια, επειδή νεοπαγανιστές χρησιμοποιούν τον κέλτικο σταυρό, μερικοί δυτικοί Χριστιανοί, ειδικά φονταμενταλιστές, φοβούνται να τον χρησιμοποιήσουν, επειδή είναι «μολυσμένος» από παγανιστικές ομάδες. Αλλά ο κελτικός σταυρός χρησιμοποιείται στην συντριπτική του πλειοψηφία από Χριστιανούς.

Όλα τα ιστορικά παραδείγματα Κέλτικων Σταυρών προέρχονται από αναμφισβήτητα χριστιανικά πλαίσια. Γνωστές μεσαιωνικές μοναστικές τοποθεσίες, όπως το Aberlemno Stone στο Angus, οι μεγάλοι Σταυροί στο Clonmacnoise, το Monasterboise, το Kells και πολλές άλλες στολίστηκαν με χριστιανική εικονογραφία.

Πάντως ο Henry O’Neill, το 1857, στο βιβλίο για τις εικονογραφήσεις των πιο ενδιαφερόντων γλυπτών Σταυρών της Αρχαίας Ιρλανδίας γράφει, «Νομίζω ότι η αρχαία ιρλανδική τέχνη ήταν ειδωλολατρική, και συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια της χριστιανικής περιόδου, όπως ακριβώς και η ιδιαίτερη μορφή του ιρλανδικού σταυρού είναι ειδωλολατρική ή τα ονόματα των μηνών ή των ημερών της εβδομάδας είναι ειδωλολατρικά. Παγανιστικές συνήθειες άντεξαν στον ιρλανδικό λαό».
Στους μεσαιωνικούς χρόνους, ο κελτικός σταυρός σύμβολο χρησιμοποιήθηκε ως δημόσιο μνημείο – ακριβώς όπως οι σημερινοί χριστιανοί συχνά τοποθετούν έναν σταυρό στην κορυφή ενός ναού. Σήμερα, ο κελτικός σταυρός χρησιμοποιείται πιο συχνά σε επιτύμβιες στήλες και σε ταφικά μνημεία, αλλά έχει γίνει επίσης ένα σύμβολο της ιρλανδικής εθνικής υπερηφάνειας. Υπάρχουν αθλητικές ομάδες και άλλες οργανώσεις που επίσης χρησιμοποιούν το κελτικό σταυρό ως έναν τρόπο για να δείξουν την ιρλανδική κληρονομιά τους, ενώ τον βρίσκουμε σε κοσμήματα και σε τατουάζ.

Η Κέλτικη Εκκλησία είναι η Εκκλησία στην Ιρλανδία και τη Μεγάλη Βρετανία στις αρχές του μεσαίωνα, που θεωρήθηκε απομονωμένη από τη Ρώμη και ανέπτυξε μια ευδιάκριτη Κέλτικη πνευματικότητα. 
Πολλοί πάντως ισχυρίζονται ότι πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ του κέλτικου σταυρού ως θρησκευτικού συμβόλου και του κέλτικου σταυρού ως πολιτικού συμβόλου.
Ο κελτικός σταυρός, άρχισε να γίνεται δημοφιλής από εθνικιστικές ομάδες πρώτα στην Γαλλία. Μια παραλλαγή του χρησιμοποιήθηκε από το «Parti Populaire Français» του πρώην κομμουνιστή και μετέπειτα φασίστα Ζακ Ντοριό, που ιδρύθηκε το 1936. Το PPF έβλεπε ότι ο γαλλικός πληθυσμός ήταν, από φυλετική σκοπιά, σε μεγάλο βαθμό γαλατικό-κέλτικος.
Eν τω μεταξύ το «Rassemblement National Populaire» του Marcel Déatυπογράμμισε τη φραγκική-γερμανική πτυχή περισσότερο. Είδαν τον κελτικό σταυρό ως σύμβολο του Γαλάτη αρχηγού Vercingetorix, που ενοποίησε τους Γαλάτες.
Ένας τύπος κέλτικου σταυρού ήταν το σύμβολο του αντιμαρξιστικών και φασιστικών πεποιθήσεων νορβηγικού κόμματος ‘Nasjonal Samling’ (Εθνική Ενότητα), του Βίντκουν Κουίσλιγκ, από το 1933 έως το 1945. Ο σταυρός παρέπεμπε πιο πολύ στον προ-χριστιανικό παγανιστικό ήλιο, που χρησιμοποιούσαν οι Βίκινγκς, αν και ήταν το σύμβολο που είχε ζωγραφίσει στην ασπίδα του ο άγιος Olaf, ο Βασιλιάς της Νορβηγίας Olaf II Haraldsson (1015 – 1028) που θεωρείται υπεύθυνος για τον εκχριστιανισμό των Νορβηγών. 
Ο κέλτικος σταυρός ως έμβλημα των εθνικιστών συνδέεται με το μότο “White Pride World Wide”.
Η νεολαία του βρετανικού Εθνικού Μετώπου (National Front) εξηγούσε στο περιοδικό της ότι «ο Κέλτικος Σταυρός είναι ένα αρχαίο σύμβολο της Ευρώπης και σύμβολο της Εθνικής Επανάστασης που αντιπροσωπεύει την Φυλή μας, την Πίστη μας, το Παρελθόν μας και το Μέλλον μας» (The White NationalistSkinhead Movement: UK & USA, 1979 – 1993).

Στην Πολωνία πάντως, πρόσφατα, το Υπουργείο Δικαιοσύνης διευκρίνισε ότι «το White Pride και ο Κελτικός Σταυρός δεν είναι ρατσιστικά» και ότι «απλώς σηματοδοτούν ένα «κοινωνικό κίνημα κατά της φυλετικής ανάμειξης».
Το Υπουργείο εξήγησε ότι τόσο το σύμβολο όσο και το σλόγκαν, που συνδέονται σαφώς με εθνικιστικά κινήματα, δεν θα απαγορευτούν μόνο επειδή «ορισμένες ομάδες ανθρώπων το ερμηνεύουν με κάποιο τρόπο».

Κυριακή, 17 Μαρτίου 2019

Αυτός που δηλώνει άθεος, είναι απλά Αντί-Θεός… Δηλαδή οπαδός του Μη Ων… Δηλαδή Εωσφοριστής… Και η εωσφορική θρησκεία έχει ήδη δύο σέχτες. Τους οπαδούς του Εωσφόρου που σκοπός τους είναι να δεσμεύσουν την ψυχή αυτούσια, και τους οπαδούς της Λίλιθ οι οποίοι σκοπεύουν να δεσμεύσουν τη ζωτικότητα που διαχειρίζεται η ψυχή…



 Διάβασα σε κάποιο σχόλιο ενός αναγνώστη, «πες’ μας πώς». Και από αυτό το σχόλιο καταλαβαίνω πια ότι οι πληροφορίες που έχετε αρχίσει να λαμβάνετε, είναι έτοιμες να δημιουργήσουν τις τελικές συνάψεις ώστε να αρχίσετε να βλέπετε την εικόνα που μας κρύβανε τόσους αιώνες. Βέβαια, η λέξη «κρύβανε», είναι μάλλον υπερβολή εδώ, μιας και μόλις πριν μερικά χρόνια, θα ήταν αδύνατον να κάνουμε αυτές τις συζητήσεις με τόσο μεγάλο ακροατήριο. Τα συζητούσαν, αλλά οι συζητήσεις αυτές γίνονταν σε πολύ κλειστό κύκλο που έμοιαζε περισσότερο με κατήχηση παρά με διδασκαλία. Για να πούμε δηλαδή και του «στραβού το δίκιο» η αδυναμία να κατανοήσουν οι άνθρωποι τόσο περίπλοκα θέματα, ήταν και η αρχική αφορμή να ξεκινήσει τόσο μεγάλη χειραγώγηση σε βάρος τους. 

Διότι, τα μαθαίνανε παπαγαλία. Μαθαίνανε απ’ έξω τα κείμενα των σοφών, οι περισσότεροι δίχως να έχουν την ικανότητα να κατανοούν το νόημα που ήθελε να περάσει, (πως θα ήταν δυνατόν άλλωστε) και εκείνος που είχε την καλύτερη μνήμη ώστε να θυμάται τα περισσότερα απ έξω, γινόταν δάσκαλος. Ενώ στην ουσία, ήταν απλά ντελάλης. Παρόλα αυτά, θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι, οφείλουμε πάρα πολλά στην παρουσία των ανθρώπων αυτών, διότι έτσι μεταβιβαζόταν η ιστορία και διατηρούνταν οι μνήμες στους ανθρώπους της μετακατακλυσμιαίας εποχής. Όμως ας τα πάρουμε τα πράγματα απ την αρχή πάλι… 

 Για να καταλάβουμε την πρόοδο του ανθρώπου στην αντίληψη της πληροφορίας, θα πρέπει να χωρίσουμε την περίοδο από την καταστροφή της Ατλαντίδα και τον κατακλυσμό (περίπου το 10.000 πΧ.) μέχρι σήμερα σε περιόδους. Θα πρέπει να σκεφτεί ο αναγνώστης, ότι από μια περίοδο όπου υπήρχαν μεγάλες αυτοκρατορίες που υψηλού επιπέδου πολιτισμοί σε τεχνολογικό αλλά και πνευματικό επίπεδο, ο άνθρωπος επέστρεψε στα σπήλαια. Από εκεί που είχε την γνώση να δημιουργεί πλάσματα δυνατότερα από τον εαυτό του, κλωνοποιώντας τη βιολογία του με άγρια ζώα, ξαφνικά, έφτασε στο σημείο να μη μπορεί να κατανοήσει τι σημαίνει θεός. Διότι το 8.000 πΧ. 2000 χρόνια μετά, όταν δηλαδή η ανθρωπότητα έφτασε στην περίοδο να κάνει την πρώτη της αλλαγή μετά την καταστροφή της Ατλαντίδας, ο άνθρωπος είχε πλέον ξεχάσει ακόμη και την ύπαρξη του θεού.

 Μπορεί να το κατανοήσει αυτό ο κάθε αναγνώστης; Μιλάμε για τους προγόνους μας, εκείνους που κατάφεραν και επέζησαν της μεγάλης καταστροφής, και μπόρεσαν ύστερα να επιβιώσουν έξω, εκτεθειμένοι στα στοιχεία της φύσης ενός άγριου πλέον πλανήτη, έχοντας ξεχάσει ακόμη και τα βασικά. Μιλάμε για τη μεγαλύτερη τραγωδία του γένους μας. Από το 8.000 πΧ έως το 4.000 πΧ, για 4000 περίπου χρόνια, όταν ο άνθρωπος καταφέρνει να οργανώσει τις πρώτες του κοινωνίες, από θρησκευτικής και πνευματικής άποψης επικρατεί το απόλυτο χάος… Ένα χάος όπου επικρατούν τα πάντα… Θυμάστε; Όταν καταστρέψουμε κάτι ολοσχερώς, η συνειδητότητα αγνοεί το κενό και στη θέση του «κατεβάζει» υλοποίηση χαοτικά, κατευθείαν από την πέμπτη διάσταση. Μπορεί να κατανοήσει ο αναγνώστης τι σημαίνει πνευματικό και θρησκευτικό χάος; Υπάρχουν τα πάντα, για τα πάντα, από παντού, για οτιδήποτε… Και σε όλο αυτό το χάος, πάντα κυριαρχεί η ισχύς. 

Έτσι οι άνθρωποι θυμούνται τους τιτάνες. Τους κλώνους που δημιουργούσαν και τους οποίους χρησιμοποιούσαν σε οτιδήποτε ήθελαν. Από εργασία έως ενεργειακή μεταφορά. Αυτούς τους τιτάνες, που άλλοι είχαν κεφάλι ανθρώπου, άλλοι πουλιού, άλλοι λύκου ή ταύρου, οι άνθρωποι τους θυμούνται και τώρα τους λατρεύουν σαν θεούς. Έτσι κι αλλιώς, έτσι όπως είχαν δημιουργηθεί τότε στην Ατλαντίδα, τώρα φάνταζαν θεοί. Όμως στην πραγματικότητα, αυτό που θεωρούν διαχρονικά θεό οι άνθρωποι είναι η υπέρτατη δύναμη, ή ενέργεια, την οποία όμως είναι υπερβολικά δύσκολο να την κάνεις λέξεις ώστε να την αντιληφθεί κάποιος σε εκείνη την νοητική κατάσταση… 

 Διότι αν ακόμη και σήμερα, σε αυτό το επίπεδο συνείδησης που βρισκόμαστε πάλι μετά από τόσες χιλιάδες χρόνια, αδυνατούμε να προσδιορίσουμε επακριβώς το θείο σαν έννοια, ενέργεια ή ότι άλλο, φανταστείτε τι μπορούσε να αντιληφθεί και να προσδιορίσει ο άνθρωπος εκείνης της εποχής. Τίποτε… Έτσι οι ιερείς (στην Ελλάδα κυρίως των Δελφών) όπως περιγράψαμε στην προηγούμενη ανάρτηση, μορφοποίησαν τη νέα θρησκεία μέσα από τις «μορφές» που μπορούσαν πια να δουν και να αντιληφθούν οι άνθρωποι. Έτσι, μέσα σε μια περίοδο 2000 περίπου, σταδιακά υποχώρησε ολοκληρωτικά η θρησκεία των τιτάνων-κλώνων, δίνοντας τη θέση της στην «μορφική» θρησκεία του δωδεκαθέου. 
Οι άνθρωποι τότε, άρχισαν να κατανοούν σιγά-σιγά, την έννοια της θεότητας, σαν υπέρτατη δύναμη, όμως συνέχισαν να της δίνουν ανθρώπινες προεκτάσεις φτάνοντας έτσι να συνδέουν με τον τρόπο αυτό, τις οντότητές τους με την πηγή του θεϊκού σχεδίου. Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να επαναλάβω πάλι το εξής: Σε περίοδο σύγχυσης, μάθε να σκέφτεσαι απλά. Γιατί; Ποιος είναι ο σκοπός μιας απλής σκέψης; Για να κάνεις το επόμενο βήμα της συνείδησής σου… Γιατί; Προσέξτε αυτό που θα γράψω… Μόλις δημιουργήσεις ένα πεδίο αμφισβήτησης γύρω από ένα θέμα, η συνειδητότητα από μόνη της, σου παρουσιάζει «όλες» της εναλλακτικές που διαθέτει, ώστε να αποφασίσεις… Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει χάος… Πάλι το ίδιο; Ναι… Αν απουσιάζει κάποιος πλήρης σχεδιασμός από την τέταρτη διάσταση, τότε κατεβαίνει η πέμπτη η οποία είναι χαοτική… 

 Για να αποφύγεις λοιπόν, το χαοτικό σκηνικό, σκέφτεσαι απλά… Απλά αλλά όχι απλοϊκά. Απλά και με σεβασμό… Έτσι το «απλά», σου φέρνει αυτόματα ένα άμεσο σχέδιο από την τέταρτη διάσταση, και αυτόματα σου δίνει τη δυνατότητα να κάνεις το επόμενο βήμα… Άμεσα… Εκείνη τη στιγμή… Γιατί γίνεται αυτό; Διότι η συνειδητότητα είναι ένα ενεργειακό πεδίο που επηρεάζεται άμεσα από τον νου. Είναι ένα νοητικό ενεργό πεδίο που έχει τη δυνατότητα να αλλάζει συνεχώς… Από ποιόν; Από τη σκέψη σου… Είναι ένας δέκτης όπου το «τηλεκοντρόλ» του είναι η σκέψη μας… Κι όσο η σκέψη είναι χαοτική (σε σύγχυση) το πεδίο είναι χαοτικό… Όσο γίνεται ομαλή, το πεδίο συμμορφώνεται και αυτό σε ομαλό… Για να γίνει όμως ομαλό το πεδίο, πρέπει να επαναφέρεις τη σκέψη στην τέταρτη διάσταση. Και να κρατάς στην πέμπτη, ότι θέλεις να προσδιορίσεις απλά σαν εναλλακτικές αυτού που θέλεις να δημιουργήσεις. Και ποιο είναι το συναίσθημα που ξεκινά ένα χαοτικό πεδίο; Ο φόβος… Ο οποίος μόλις δημιουργήσει το πεδίο, αλλάζει σε αγωνία, η οποία με τη σειρά της «κλειδώνει» τη σύγχυση… Όμως τη στιγμή που επικρατεί χάος, κερδισμένος είναι αυτός που έχει να παρουσιάσει κάποιο ολοκληρωμένο σχέδιο… Το έχουμε ξαναπεί αυτό… Και ποιο σχέδιο είναι ολοκληρωμένο αυτή τη στιγμή και μας περιμένει να βυθιστούμε στη σύγχυση; Το ενιαίο αλλά πολύπλοκο σχέδιο των αδελφοτήτων… Και ποιο είναι το σχέδιο; Παγκόσμια θρησκεία μέσα σε μια παγκόσμια κυβέρνηση πλήρους ελέγχου των μαζών… 

 Επιστρέφουμε… Για να υπογραμμίσουμε ότι το παρόν άρθρο γίνεται για να καταλήξει σε κάποιο διαφορετικό σημείο από το να κάνει ανάλυση πως έγιναν ή πως γίνονται οι θρησκείες διαχρονικά. Για αυτό θα φτάσω απ ευθείας στο σημείο που ο Πλάτωνας, στο τέλος της «μορφικής» περιόδου, γνωρίζοντας το χρονικό σημείο της συνειδητότητας που ζούσε, αποφασίζει να διαμορφώσει τις πρώτες σκέψεις περί ψυχής και περί εικονικού κόσμου (στην ιστορία με το σπήλαιο), ώστε να προετοιμάσει τη συνείδηση για την επερχόμενη τότε αλλαγή που επέτρεπε απλώς να αναβαθμίσει το εικονικό μέρος της θρησκείας σε αόρατο. Έτσι κάνει ένα άλμα στην συνείδηση και μεταλλάσσει την ενέργεια του Απόλλωνα στις πρώτες πληροφορίες περί ψυχής. Διότι η «εσωτερική» μυστηριακή ουσία του Απόλλωνα και της ψυχής είναι ίδια. Απλά είναι διαφορετική η έκφρασή της. Κι όμως… Η πράξη του αυτή, πέρασε απλά στα ψιλά γράμματα της ιστορίας… 

Γιατί; Διότι είχε αδυναμία να περάσει στις μάζες. Όπως ολόκληρο το φιλοσοφικό δυναμικό της Ελλάδας τότε, έμεινε με αριστοτεχνικό τρόπο, στους «πνευματικούς» ανθρώπους, αγνοώντας το υπόλοιπο δυναμικό της ανθρωπότητας… Τη μεγάλη μάζα… Δυναμικό που είχε εντοπιστεί και χειραγωγηθεί κατάλληλα, από εκείνους που γνώριζαν. Διότι το ίδιο γινόταν και τότε στην αρχαία Ελλάδα, που γίνεται και σήμερα στον κόσμο. Υπήρχαν κάποιοι πολύ σοφοί άνθρωποι, που η ιστορία σεβάστηκε όμως πολύ αργότερα. Αφοί πρώτα τους λοιδόρησε και τους ταπείνωσε τόσο ώστε να χαμηλώσει τις φωνές τους και να τις εξαφανίσει από την υπόλοιπη ανθρωπότητα. Γιατί; Διότι όπως και σήμερα έτσι και τότε επικρατούσε από τους υπόλοιπους κομφούζιο.… Όχι τυχαία, αλλά με σχέδιο που οδηγούσε σε συγκεκριμένο σημείο… Σχέδιο που δημιουργούσε σε σύγχυση, και σύγχυση που δρομολογούσε γεγονότα…

 Και φτάσαμε στο επιθυμητό σημείο… Ποια μπορεί να είναι η λύση; Το κάθε πρόβλημα έχει πάντα λύση και η κάθε λύση έχει πάντα μια αρχή… Και η αρχή εδώ λέγεται πίστη προς «συγκεκριμένη θρησκεία»… Το πρώτο πράγμα που εξαρτάται ακόμα, μοναδικά από τη δική μας βούληση, είναι η ακλόνητη πίστη μας προς μία και μόνη θρησκεία… Γιατί; Διότι αυτόματα σταματάς τη σύγχυση… Πως; Μένεις σταθερός σε ένα σημείο το οποίο επιλέγεις αφού αξιολογήσεις και αποφασίζεις ότι σε αντιπροσωπεύει… Και πάλι ρωτάω… Γιατί; Διότι η σύγχυση που έχουν δημιουργήσει οι αδελφότητες πηγάζει από την πολυλατρεία που έχουν αναπτύξει βάζοντας -δίπλα σε πραγματικούς ηγέτες θρησκειών όπως του Χριστού ή του Βούδα-, σκιές άγνωστων ανδρείκελων όπως του Κρύων και του Μέτατρον. Γιατί ξαναρωτάω… Διότι αυτόματα αποδέχεσαι τα δύο ανδρείκελα σαν ισοδύναμες οντότητες με τους δύο πρώτους Χριστό και Βούδα… Αγνοώντας ποιοι ήταν, τι ήταν, από πού ήρθαν, τι πρεσβεύουν, και τι ενέργειες έχουν. Κι έτσι, μια ωραία πρωία, θα αποσύρουν το Χριστό και τον Βούδα ή όποιον άλλο και θα αφήσουν μόνο τον Κρύων. Ένα δαίμονα που αφού θα έχει λάβει το χρίσμα από τις συνειδήσεις μας, θα εκκινήσει μια θρησκεία από το πουθενά. 

Και τι πρέπει να κάνουμε τότε; Να επιλέξουμε μια μονάχα θρησκεία, όποια θέλουμε, ελεύθερα. Μια θρησκεία όμως ενεργή… Ιερουργικά ενεργή… Που να ιερουργεί… Το καταλαβαίνουμε αυτό; Να αξιολογήσουμε τα προσωπικά μας πνευματικά δεδομένα και να αποφασίσουμε ότι στην προσωπικότητά σας και στον Εαυτό του κάθε ένα, ταιριάζει «η τάδε» θρησκεία. Και από τη στιγμή εκείνη και μετά, να αποσύρουμε από τη συνείδησή μας οτιδήποτε άλλο… μπορεί να παρεισφρέει από το πουθενά…. Ας μείνει Χριστιανός, ας γίνει Βουδιστής, Βραχμάνος, Μουσουλμάνος, Εβραίος, ότι θέλει… Ελεύθερα… Και από τη στιγμή εκείνη και μετά να αναλάβει το θάρρος και να δηλώνει την έκφραση της πίστης του… ιερουργούμενος στο ναό της θρησκείας του κανονικά…Κι όποιος αρνείται να αποφασίσει μια και μόνη θρησκεία; Τι γίνεται με αυτόν; Αυτός θα πρέπει να γνωρίζει ότι με την πράξη του αυτή, αποδέχεται αυτόματα την Εωσφορική θρησκεία… Αυτόματα… Και οι άθεοι; Οι άθεοι; Ο αναγνώστης θα πρέπει να αντιληφθεί άμεσα, ότι ο όρος Αθεΐα είναι ανύπαρκτος… Διότι ο άθεος είναι ανίκανος να δηλώσει κάτι… Διότι άθεος είναι μονάχα εκείνος που είναι εντελώς άσχετος και ανίδεος για οποιοδήποτε θέμα που σχετίζεται με την έννοια «θεός»… 

Αυτός που δηλώνει άθεος, είναι απλά Αντί-Θεός… Δηλαδή οπαδός του Μη Ων… Δηλαδή Εωσφοριστής… Και η εωσφορική θρησκεία έχει ήδη δύο σέχτες. Τους οπαδούς του Εωσφόρου που σκοπός τους είναι να δεσμεύσουν την ψυχή αυτούσια, και τους οπαδούς της Λίλιθ οι οποίοι σκοπεύουν να δεσμεύσουν τη ζωτικότητα που διαχειρίζεται η ψυχή… Όποιοι νομίζουν και θεωρούν ότι υπάρχουν και άλλες λύσεις, θα πρέπει να τους ενημερώσω, ότι ο ίδιος διαχωρισμός ισχύει και για τους Εωσφοριστές… Όποιος δηλαδή έχει νοητική και πνευματική σύγχυση, η οποία τον εμποδίζει να ακολουθήσει με πίστη μια συγκεκριμένη θρησκεία, ανήκει αυτόματα στη θρησκεία του Εωσφόρου. Αν θεωρείτε ότι αστειεύομαι, θα σας πω ότι μιλώ πάρα πολύ σοβαρά… Τόσο όσο αγνοείτε ακόμη και να φανταστείτε… Να φανταστείτε δηλαδή, τον τρόπο που καταγράφεται η «πίστη» του κάθε ένα μας στη συνειδητότητα… Αυτόματα… Με μοναδικό εργαλείο, την άηχη επιλογή που κάνει… 

 Τη δεδομένη στιγμή, η επιλογή της θρησκείας όμως, αυτόματα μας ανοίγει έναν άλλο μεγάλο δρόμο… Την σύνδεση του γένους μας, με τη χρονική γραμμή τη δική μας και των προγόνων μας ιερουργικά, ώστε να αρχίσουμε τη ροή της συνειδητότητας, σε βάθος συνειδητού χρόνου, δηλαδή πάνω από 4000 ή 6000 χρόνια. Πως γίνεται αυτό; Πολύ απλά… Δημιουργούμε μια λίστα με ονόματα από άτομα από το μακρινό και απώτερο παρελθόν μας, τους οποίους, με κάποια έννοια θεωρούμε δικούς μας προγόνους… Θα σας δώσω ένα παράδειγμα για μένα… Γράφω: Ορφέας, Διόνυσος, Ηρακλής, Ασκληπιός, Θησέας, Αχιλλέας, Οδυσσέας, Ιπποκράτης, Ηράκλειτος, Πυθαγόρας, Παρμενίδης, Σόλων, Θαλής, Αναξίμανδρος, Ξενοφάνης, Ζήνων, Εμπεδοκλής, Αναξαγόρας, Λεύκιππος, Δημόκριτος, Εμπεδοκλής, Ευκλείδης, Αρίσταρχος, Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης, Αλέξανδρος, Επίκουρος, Απολλώνιος, Πλωτίνος, Πορφύριος, Υπατία, Πρόκλος, Βασίλειος, Αδαμάντιος, Ρήγας, Κωνσταντίνος, Στέφανος… κ.ο.κ. 

Από τη στιγμή που θεωρώ, ότι τα παραπάνω ονόματα, ανήκουν στη γραμμή της οικογένειάς μου, μπορώ να τα συμπεριλάβω στην ιερουργία της θρησκείας μου, η οποία σχετίζεται με τους νεκρούς… Αν κάποιοι βιαστούν να πουν ότι αυτό αποτελεί ιεροσυλία, θα τους απαντήσω: καθόλου… Πρώτον διότι τους διαβεβαιώνω, ότι όλοι οι παραπάνω σοφοί του γένους μας, γνώριζαν πολύ περισσότερα για την έννοια της θρησκείας, από εκείνον που θα αντιδράσει. Είναι βέβαιο δηλαδή, ότι αν όλοι οι παραπάνω ζούσαν σήμερα, θα ήταν –σαν Έλληνες που κατοικούν στην Ελλάδα- Χριστιανοί το θρήσκευμα. Δεύτερον, υποθέστε ότι έχετε ένα αγαπημένο πρόγονο. Μια γιαγιά ας πούμε η οποία πέθανε και θέλετε να της κάνετε ένα μνημόσυνο επειδή την αγαπούσατε τόσο πολύ. Ας υποθέσουμε όμως, ότι με ένα μαγικό τρόπο, η θρησκεία στην Ελλάδα, έχει αλλάξει και τώρα είναι Βουδισμός (απλά σαν παράδειγμα για να δείξουμε την διαφορά). 

 Τι θα κάνετε; Θα αρνηθείτε να ιερουργήσετε στη μνήμη της, επειδή είχε διαφορετική θρησκεία; Όχι φυσικά… Γιατί; Διότι η ιερουργία προς τους νεκρούς μας, είναι δική μας πράξη και όχι δική τους… Είναι πράξη σεβασμού προς την ενέργειά τους που φέρουμε μέσα μας… Και ο κάθε ιερέας, εφ όσον πρόκειται για δικά σας άτομα, θα ιερουργούσε δίχως την παραμικρή αντίρρηση… Το κατανοεί αυτό ο αναγνώστης; Κατανοεί τη διαφορά και την αναίτια πάλη που συμβαίνει σήμερα λόγω της άγνοιας κάποιων υδροκέφαλων που έχουν διαγράψει από το νου τους την απλή σκέψη; Και τότε, με αυτή την πράξη ιερουργίας των νεκρών του γένους μας, το «κανάλι» των γενεών, γίνεται πάλι ενεργό… Δυναμικά ενεργό, μεταγγίζοντας ενεργειακά τη σοφία του… Μια σοφία που έρχεται πια από ένα βάθος αιώνων πάνω από 6000 χρόνια… 

Αυτή η δυναμική ενεργοποίηση μέσω ιερουργίας όμως, ξεκινά το σχηματισμό ενός πανίσχυρου ενεργειακού πεδίου, που εισέρχεται μέσα στην συνειδητότητα και κινητοποιεί μια συγκεκριμένη αρμονική ταλάντωση, η οποία δονεί πλέον, όλους όσους έχουν στη βιολογία τους στοιχεία της πληροφορίας του γένους αυτού. Και πως λέγεται η αρμονική ταλάντωση αυτή που αναφέρεται στο γένος των Ελλήνων; Πως ονομάζεται φίλε Έλληνα ή Ελληνογενή αναγνώστη η αρμονική αφύπνισης; Ιχώρ ονομάζεται. Και ξεκινά να ρέει μέσα από τη συνειδητότητα σε ολόκληρο το πεδίο που υπάρχουμε. Κατανοεί ο αναγνώστης για τι πράγμα μιλάμε; Κατανοεί ο αναγνώστης σιγά-σιγά, τα μέρη της μεγαλύτερης εικόνας που αρχίζει και σχηματίζεται; Αποδοχή μίας και μόνης θρησκείας, σύνδεση με τις χρονικές γραμμές του γένους μας ιερουργικά (μέσω της θρησκείας που έχει ο κάθε ένας ξεχωριστά) και ενεργοποίηση της αρμονικής ταλάντωσης του Ιχώρ, ώστε να ξεκινήσει μια παγκόσμια αφύπνιση του γένους, μέσα από αυτή τη συγκεκριμένη απλή διαδικασία. Μια διαδικασία που θα ξεκινήσει αυτόματα, από τη ροή της συνειδητότητας. Θα πρέπει να κατανοήσει ο αναγνώστης, ότι αυτή τη στιγμή, μιλάμε απολύτως σοβαρά… Δημιουργούμε τις συνθήκες που πάνω σε αυτές έχει ξεκινήσει και στήνεται ο πολιτισμός της ανθρωπότητας που θα φωτίσει τον πλανήτη για τα επόμενα 2000 χρόνια. Και όλο αυτό, γίνεται απολύτως συνειδητά. Προσέξτε τι γράφω… Απολύτως συνειδητά… Και οι πνευματικοί και ομαδικοί κύκλοι που λυμαίνονται τον τόπο τι θα γίνουν; Τους ζυγούς λύσατε; Έτσι απλά; Έτσι απλά κι αθόρυβα, ναι… 

Και τι θα γίνει τότε; Τι θα κάνουμε; Ήδη δημιουργούνται εστιακοί κύκλοι ή απλά εστίες… Πνευματικοί κύκλοι δηλαδή ανθρώπων, οι οποίοι αποτελούνται από 7 έως 21 άτομα με άριστο αριθμό το 12. Στους κύκλους αυτούς υπάρχει απουσία ηγέτη και απουσία ομοιογένειας. Είναι δηλαδή οργανωμένοι πάνω στους ιερούς δελφικούς κύκλους, και στηρίζονται στην γνώση του Εαυτού (γνώθι σ΄ αυτόν) του κάθε ένα και στη σύνθεση της νόησης μέσω της διαφορετικής πληροφορίας (μηδέν άγαν), η οποία στο σύνολο συνθέτει μια ευρύτερη εικόνα. Δηλαδή, αποτελούνται από διαφορετικές ειδικότητες εκπαίδευσης και γνώσης (γιατροί, φυσικοί, φιλόλογοι, νομικοί, χημικοί, ιερείς…) οι οποίοι εξετάζουν κάθε θέμα δίνοντας τη δική τους οπτική και γνώση, έτσι ώστε η εστία να αρχίσει να διαμορφώνει μια μεγαλύτερη εικόνα για κάθε θέμα εμπλουτισμένο από όλους… Κάθε ένας όμως μπορεί να συμμετέχει σε μια μόνο εστία (θα γράψω σε άλλη ανάρτηση για την οργάνωση του κάθε εστιακού κύκλου)… 

 Και οι δάσκαλοι και οι καθοδηγητές των σχολών τι θα γίνουν; Αυτό που συμβαίνει είναι, ότι (όσοι από αυτούς αποφασίζουν να βγουν από την Εωσφορική επιρροή) συμμετέχουν σε κάποια εστία και αυτοί… Επιλέγουν ελεύθερα και συνεχίζουν στη νέα μορφή μαθητείας. Είναι δύσκολο για αυτούς στην αρχή, αλλά λόγω του ότι είναι στον πνευματικό χώρο, μπορούν να κατανοήσουν την αλλαγή αυτή. Αρκετοί εστιακοί κύκλοι μάλιστα, σκέφτονται να χρησιμοποιούν χώρους που πριν υπήρχαν οι σχολές, ώστε να βοηθήσουν οικονομικά, το δάσκαλο που θέλει να συμμετέχει στο νέο πολιτισμικό σχήμα… Φυσικά υπάρχουν (και θα υπάρξουν) και δάσκαλοι που με τη νέα σύνθεση έλλειψης ηγεσίας -μιας και οι εστίες λειτουργούν διαφορετικά-, βιώνουν πεποιθήσεις ταπείνωσης, πράγμα που τους κάνει να συμπεριφέρονται περίεργα… Όμως αυτό γίνεται αμέσως εμφανές, δίνοντας στους πρώην μαθητές τους την ευκαιρία να τους απομονώσουν, απλά φεύγοντας… 

Θέλω να γνωρίζετε ότι στο καθαρά πνευματικό πεδίο αυτό, διεξάγεται αυτή τη στιγμή, μια αδυσώπητη πνευματική μάχη κατά την οποία, κερδίζουμε κάθε μέρα, και μια νίκη. Μια νίκη που ανοίγει για όλη την ανθρωπότητα μια διαφορετική ζωή. Και σε αυτή τη πνευματική μάχη, όσοι συμμετέχουμε είμαστε πανίσχυροι… Εμείς που συμμετέχουμε… Όχι όλοι… Είναι αδύνατον να αλλάξουν όλοι όσοι έχουν επιλέξει τόσο διαφορετικούς δρόμους… Αδύνατον… Για αυτό οφείλουμε να σεβαστούμε την επιλογή τους και να τους αφήσουμε… Διαλέξαμε να ζήσουμε σε μια εποχή, όπου οι αλλαγές που συμβαίνουν, στιγματίζουν την ανθρωπότητα για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα. Κι ακόμη περισσότερο, επιλέξαμε να ζήσουμε σε ένα λαό, διαφορετικό, αλλιώτικο… Ένα λαό αρκετές φορές απρόβλεπτο… Ένα λαό, που κάθε φορά, συμβαίνει να βρίσκεται πρώτος στο σημείο εκκίνησης της κάθε τέτοιας μεγάλης αλλαγής… Κι αυτό, οι αδελφότητες το γνωρίζουν διαχρονικά προσπαθώντας πάντα να το ελέγξουν… Πάντα όμως, συμβαίνει κάτι, τυχαίο, μοιραίο, απρόβλεπτο, από το πουθενά, από το πεπρωμένο της ανθρωπότητας, από τα βάθη της ιστορίας, από οπουδήποτε… και πάντα είμαστε εκεί… Δηλαδή εδώ… Εδώ και Τώρα… 

γράφει ο Αλκιρέας 

Κυριακή, 10 Μαρτίου 2019

Η δημοκρίτεια εικονολογία: «αγάλματα φωνήεντα»


Στην ελληνική ιστορική της απαρχή η φιλοσοφική αναζήτηση εμφανίζεται βεβαιωμένη για τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στη νοητική (λογική) δυνατότητα του ανθρώπου και στην αίσθηση της όρασης. Η όραση «εγγράφει» στον νου την «εικόνα» (μορφή) των ορωμένων πραγμάτων. Και ο νους έχει την κριτική και φανταστική δυνατότητα να αφαιρεί τα ατομικά και περιστατικά γνωρίσματα αυτών των αλλεπάλληλων «εγγραφών» και να ανάγεται στην κοινή ενική εικόνα – νόημα των ομοειδών αντικειμένων...

Η αφαιρετική διασάφηση της εικόνας – νοήματος των ομοειδών αντικειμένων, δηλαδή η κριτική και φανταστική δυνατότητα του νου, είναι πάντοτε ανα – λογική, συγκριτική των λόγων ή σχέσεων των ποικίλων εικόνων – νοημάτων που «εγγράφονται» στο νου από την εμπειρία των υπαρκτών. Είναι η δυνατότητα συν – είδησης: σύγκριση και σύνθεση του συνόλου των ειδήσεων που δέχεται ο νους από τον κόσμο και τη ζωή. Προοδευτικά η λέξη συνείδηση παίρνει πολυσήμαντο περιεχόμενο, αλλά η καταρχήν σημασία της αναφέρεται στην ικανότητα του ανθρώπινου νου (ή της ψυχής) να δέχεται τη γνώση του κόσμου και τη ζωής ως σύνολο ειδήσεων, δηλαδή προϊόντων της όρασης, εικόνων, και να συνθέτει αυτές τις ειδήσεις ανα – λογικά, συγκρίνοντας και διασαφηνίζοντας τον λόγο της ταυτότητας των φαινομένων πέρα από τα ατομικά – περιστατικά τους γνωρίσματα.
Ένας από τους Έλληνες προσωκρατικούς φιλοσόφους, ο Δημόκριτος, παρατήρησε ότι η αποτύπωση των εικόνων στο νου και η κριτική και αφαιρετική τους διασάφηση είναι γεγονός αντίστοιχο με το έργο των αγαλματοποιών της εποχής του: Ο Έλληνας καλλιτέχνης του 5ου π.Χ. αιώνα δεν αποβλέπει στην πιστή αναπαράσταση του φυσικού προτύπου, δηλαδή σε μια τεχνητή αναπαραγωγή του, αλλά σε εκείνο το είδος της απεικόνισης που επιτρέπει την άμεση θέα του λόγου ή του νοήματος του εικονιζόμενου όντος. Γι’ αυτό και πραγματοποιεί ένα είδος αφαίρεσης, προκειμένου να πετύχει την αναγωγή του συγκεκριμένου στη συν – ειδησιακή λογική αρμονία και αρτιότητα. Έτσι το έργο της τέχνης, το άγαλμα, χρησιμεύει για το μέτρο της ομορφιάς του φυσικού προτύπου, όχι αντίστροφα. Είναι άγαλμα το έργο της τέχνης, γιατί προσφέρει την αγαλλίαση και ευφροσύνη της αληθινής θεώρησης του κόσμου, αποτυπώνει στην ύλη την μετά λόγου θέαση του όντος, αναφέρει τα αισθητά στη λογική τους πραγματικότητα που είναι πιο πραγματική από την περιστατική εντύπωση: η τέχνη προσφέρει έναν τρόπο όρασης που ερμηνεύει τον κόσμο.
Για τον Δημόκριτο λοιπόν η  γλώσσα λειτουργεί όπως και η τέχνη των αγαλματοποιών: Ονομάζοντας ένα πράγμα αποτυπώνουμε στο όνομα την εικόνα του, αλλά αυτή η εικόνα δεν εξαντλείται στα περιστατικά – ατομικά γνωρίσματα του συγκεκριμένου όντος: τα αφαιρεί και τα υπερβαίνει ανάγοντας τον νου στη συν – είδηση των ομοειδών αντικειμένων, στο καθολικό λόγο ή νόημα του ονομαζόμενου όντος. Η λειτουργία της γλώσσας πραγματοποιείται «διά ονομάτων ως δι’ εικόνων», τα ονόματα είναι «αγάλματα φωνήεντα», δηλαδή εποπτικές παραστάσεις της λογικής πραγματικότητας των όντων: Η εικονιστική λειτουργία της γλώσσας αναδείχνει και φανερώνει τις «δυνάμεις» των πραγμάτων, τις λογικές δυνατότητες των όντων – δυνατότητες αναγωγής και οργανικής ένταξης στην καθολική λογική αρμονία των ειδήσεων – εικόνων του κόσμου.
Η εικονολογική ερμηνεία της γλώσσας από τον Δημόκριτο δεν μας αφήνει περιθώρια αμφιβολίας για τον χαρακτήρα της γνώσης ως θεωρίας – εποπτείας. Ακόμα και για τις πιο αφηρημένες έννοιες, όπως και για τα ρήματα και τους επιθετικούς προσδιορισμούς που χρησιμοποιούμε στη γλώσσα, έχουμε κάποιες αφετηριακές εικόνες και μυθικά παραδείγματα που μας οδήγησαν στην κατανόησή τους. Όταν ένα μικρό παιδί μας ζητάει να του ερμηνεύσουμε μια αφηρημένη έννοια, του απαντάμε με μια εικόνα παραστατική των σχέσεων που ορίζουν το γεγονός το σημαινόμενο από αυτή την έννοια. Στην αφετηρία των διαμορφώσεων της γλωσσικής εκφραστικής και αντιληπτικής μας ικανότητας βρίσκονται τέτοιες παραδειγματικές εικόνες και συμβολικές υποτυπώσεις. Και όσο πιο «λεπτή» και αφηρημένη η νοηματική απόχρωση της λέξης, τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη να επικαλεσθούμε τις ερμηνευτικές δυνατότητες του μύθου, δηλαδή της βιωματικής αναγωγής στην εμπειρία των σχέσεων που σημαίνονται με την αφηρημένη ακουστική εικόνα.
Το ερώτημα που μπορεί να γεννηθεί με την εικονολογική ερμηνεία της γλώσσας από τον Δημόκριτο, είναι για τη σχέση ανάμεσα στο ονομαζόμενο ον και στην καθολική νοηματική εικόνα που του δίνει λογική ταυτότητα: Πρέπει να ταυτίσουμε την ύπαρξη με την ατομική περιστατική μορφή της ετερότητας του συγκεκριμένου όντος, ή με την καθολική νοηματική εικόνα της συν – ειδησιακής σύλληψης που φανερώνει στον νου το συγκεκριμένο όν, το κάνει φαινόμενο – είδηση – υπαρκτό γεγονός; Ποιο είναι τελικά το όντως υπαρκτό; Το αισθητά ή το νοητά ορώμενο; Και ποια είναι η πραγματική γνώση: η άμεση αίσθηση του συγκεκριμένου ή η κατανόησή του; Αλλά με τα ερωτήματα αυτά μπαίνουμε κιόλας στον χώρο της πλατωνικής εικονολογίας.    

ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΑΡΘΡΟ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ», ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΔΟΜΟΣ», ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΔΟΣΗ 1988

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ
Ο Χρήστος Γιανναράς είναι σύγχρονος Έλληνας καθηγητής φιλοσοφίας και συγγραφέας. Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 10 Απριλίου 1935. Σπούδασε θεολογία στην Αθήνα και φιλοσοφία στη Βόννη και το Παρίσι.
Γέννηση: 10 Απριλίου 1935 (ηλικία 80), Αθήνα

ΑΓΑΠΗ

ΑΓΑΠΗ

ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΡΗΓΟΡΙΟ ΤΟΝ ΠΑΛΑΜΑ

Η ελευθερία είναι ένα από τα σπουδαιότερα θέματα που αφορούν την ύπαρξη του ανθρώπου. Κάθε ενέργεια του ανθρώπου, που τον χαρακτηρίζει ως πρόσωπο, συνδέεται άρρηκτα με την ελευθερία του.

Έτσι μπορεί να γίνεται λόγος για μια μεγάλη ποικιλία, με την οποία φανερώνεται αυτή η ελευθερία, όπως είναι λόγου χάρη η ελευθερία της σκέψεως, η ελευθερία του λόγου, η ελευθερία της συνειδήσεως, η ηθική ελευθερία, η θρησκευτική ελευθερία, κλπ.

Εμείς δεν θα ασχοληθούμε με τις παραπάνω πλευρές της ελευθερίας, αλλά θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε με κάθε δυνατή συντομία, πώς ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς βλέπει την ελευθερία του ανθρώπου καθεαυτήν.

Στη συνέχεια, αφού αναφερθούμε στην οντολογική υποδούλωση και απελευθέρωση του άνθρώπου, θα παρουσιάσουμε πως ο άνθρωπος αναπτύσσει και φανερώνει την ελευθερία του ως μέτοχος της πνευματικής εμπειρίας της Εκκλησίας και ποιος είναι ο ιδιάζων χαρακτήρας αυτής της ελευθερίας.

Ευθύς εξαρχής πρέπει να πούμε ότι απόλυτα ελεύθερος και κυριολεκτικά αυτεξούσιος είναι μόνο ο Θεός, αφού ως ο όντως Ων δεν υπόκειται σε καμιά φυσική ή μεταφυσική αναγκαιότητα1.

Επομένως είναι αυτονόητο ότι λόγος για απόλυτη και αυθεντική ελευθερία μπορεί να γίνεται μόνο εκεί, όπου βρίσκεται και η πηγή της ελευθερίας, ο ίδιος δηλαδή ο Θεός. Άμεση φανέρωση της αυθεντικής αυτής ελευθερίας στην κτίση και την ιστορία γίνεται μόνο με τις άκτιστες ενέργειες του Τριαδικού Θεού.

Αν όμως η απόλυτη και αυθεντική ελευθερία βρίσκεται μόνο στον ίδιο τον Θεό και στις άκτιστες ενέργειές του, τί είδους ελευθερία έχει ο άνθρωπος ως κτίσμα και πού θεμελιώνεται αυτή η ελευθερία του;

Η ελευθερία του άνθρώπου, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, όπως αυτή εκπροσωπείται από τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, συνδέεται στενότατα με τον τρόπο υπάρξεώς του.

Ο άνθρωπος, του οποίου η οντολογική αφετηρία βρίσκεται στο μη ον, ήρθε στο είναι, ως γνωστόν, με την άκτιστη δημιουργική ενέργεια του Θεού. Γι' αυτό και είναι εξαρτημένος από την αιτία της προελεύσεώς του, είναι δηλαδή εξαρτημένος από τον ίδιο τον Θεό.

Πέρα όμως από την εξάρτηση αυτή του είναι του ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ' εικόνα του δημιουργού του ως λογικό και αυτεξούσιο ον.

Η λογικότητα των όντων κατά τον Παλαμά συνδέεται οντολογικώς με την αυτεξουσιότητά τους4. Κατά συνέπεια η αυτεξουσιότητα και ελευθερία του άνθρώπου αποτελούν οντολογικό γνώρισμα του κατ' εικόνα.

Δημιουργώντας ο Θεός κατ' εικόνα του τον άνθρωπο θεμελίωσε το αυτεξούσιο του ανθρώπου πάνω σε μια πραγματικότητα, η οποία παρέχει στην ελευθερία προϋποθέσεις αποφασιστικής σημασίας για την παραπέρα τελειωτική πορεία του ανθρώπου.

Το κατ' εικόνα αποτελεί το θεμέλιο εκείνο της ανθρωπίνης υπάρξεως που δίνει τη δυνατότητα στον άνθρωπο να μπορεί να κινείται προς το αγαθό, όταν κάνει καλή χρήση του αυτεξουσίου.

Το οντολογικό δηλαδή υπόβαθρο της αυτεξούσιας αναφοράς του ανθρώπου στον Τριαδικό Θεό βρίσκεται στην κατ' εικόνα Θεού δημιουργία του. Αν ο άνθρωπος ανέφερε πάντοτε αυτεξουσίως και ελευθέρως το κατ' εικόνα προς το αρχέτυπο, δεν θα ξέπεφτε από την κοινωνία του με τον Θεό, μια και ο Θεός κατά τον Παλαμά προσβλέπει πάντα με ιδιαίτερη πρόνοια προς τον άνθρωπο. «ως προς οικείαν εικόνα μάλλον ή προς τα παρ' αυτού πάντα γεγονότα».

Ο άγιος Γρηγόριος Παλαμάς, ενώ εντοπίζει το κατ' εικόνα στην όλη ύπαρξη του ανθρώπου, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο νου. Αλλά ο νους και η λογική συνδέονται αναπόφευκτα με το αυτεξούσιο και την προαίρεση του ανθρώπου, και αυτά του παρέχουν τη δυνατότητα να τρέπεται πότε στο καλό, και πότε στο κακό.

Αν η αυτεξουσιότητα αφαιρεθεί από τη λογική, τότε η λογική καταντά χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο. Χωρίς ελεύθερη θέληση και απόφαση δεν είναι νοητή καμιά ευθύνη. Μόνο όταν ο άνθρωπος έχει «λελυμένην πάσης ανάγκης την γνώμην», παρατηρεί ο υπέρμαχος του ησυχασμού, μπορεί να διατηρείται στην κατά φύση ζωή και να προσεγγίζει τον Θεό ή να εκτρέπεται από την κοινωνία μαζί του και να κατευθύνεται προς τον θάνατο.

Δημιουργώντας ο Θεός αυτεξούσιο τον άνθρωπο στέρησε την δυνατότητα στον πονηρό να ασκεί βία πάνω στον άνθρωπο. Μόνο με πειθώ ή δόλο μπορεί να επηρεάσει ο διάβολος τη θέληση του άνθρώπου και να τον κάνει κοινωνό της αποστασίας του. Από τη δημιουργία του λοιπόν ακόμη ο άνθρωπος πήρε τη δύναμη του αυτεξουσίου, τη δύναμη της ελευθερίας, με την οποία μπορεί να αντιστέκεται στον πονηρό και να συμβάλλει αποφασιστικά στην πραγμάτωση του προορισμού του, την ομοίωσή του με τον Θεό.

Η προγονική πτώση είχε οντολογικές συνέπειες στο καθαυτό είναι του ανθρώπου, στο κατ' εικόνα, το οποίο ενώ αμαυρώθηκε δεν καταστράφηκε από την αμαρτία.

Εκείνο που έχασε ο άνθρωπος, παρατηρεί ο Παλαμάς, δεν ήταν το κατ΄ εικόνα αλλά το καθ' ομοίωση.

Η αμαύρωση του κατ' εικόνα σήμανε φθορά και στο αυτεξούσιο του ανθρώπου, που αντί να οδεύει στην κατεύθυνση της ελευθερίας του πρωτοτύπου του βρέθηκε μέσα στην περιοχή της επιρροής του πονηρού, ο οποίος, ενώ δεν μπόρεσε να καταργήσει το αυτεξούσιο του ανθρώπου, το συσκότισε και το εμπόδισε να κινείται στην τελειωτική του προοπτική.

Έτσι ο,τιδήποτε και αν έκανε ο άνθρωπος (αξιοκατάκριτο ή επαινετό) βρισκόταν κατά τον Παλαμά κάτω από τις γενικότερες συνέπειες της προγονικής πτώσεως.

Αλλά το αυτεξούσιο του ανθρώπου δεν εμπόδισε την ελευθερία του Θεού να μετασκευάσει φιλάνθρωπα και «επί το κρείττον» τα «εξ αυτεξουσίου παρατροπής ολισθήματα» του ανθρώπου και να «οικονομήσει» τη σωτήρια του, χωρίς να παραβιάσει καθόλου το αυτεξούσιο και την ελευθερία του.

Ενώ δηλαδή η αυτεξούσια παράβαση της εντολής του Θεού οδήγησε στη σύνταξη του ανθρώπου με τον διάβολο και την υποταγή του στο θάνατο, ο Θεός με τη σοφία και την αγαθότητά του βρήκε τρόπο, ώστε και τον άνθρωπο να λυτρώσει από τον θάνατο, και το αυτεξούσιο του ανθρώπου να διατηρήσει.

Ο Θεός δεν επέτρεψε να γίνει ο θάνατος το υποχρεωτικό τέλος, το «έσχατον καταγώγιον» όλων των ανθρώπων. Επειδή μάλιστα ο άνθρωπος δεν έφτασε «αυτοκινήτως» προς το κακό αλλά μετά τη συκοφαντία του θελήματος του Θεού από τον διάβολο, δεν προχώρησε μετά την παράβαση «ακρατώς και ανεπιστρόφως» προς το κακό, όπως οι δαίμονες και έτσι έγινε δεκτικός στην προσφορά του Θεού για την οντολογικού χαρακτήρα απελευθέρωσή του.

Με το έργο της θείας οικονομίας, που πραγματώθηκε στο πρόσωπο του Χριστού, ο άνθρωπος απελευθερώνεται οντολογικώς από την αμαρτία, τον διάβολο και τον εσχατολογικό θάνατο και αποκτά τη χαρισματική ελευθερία.

Ειδικότερα, ο Θεός κινούμενος από άκρα ευσπλαχνία για τον άνθρωπο προσέλαβε την ανθρώπινη φύση «καθ' υπόστασιν» στο πρόσωπο του Θεού Λόγου για ν' απελευθερώσει τον άνθρωπο, ν' ανακαινίσει το αμαυρωμένο κατ' εικόνα και να το ζωοποιήσει με την άκτιστη χάρη του πρωτοτύπου.

Ο Χριστός ως Θεάνθρωπος, ως μόνος αληθινός και αναμάρτητος άνθρωπος και ως ελεύθερος από τη δουλεία του διαβόλου, ήταν κατά τον Παλαμά ο μόνος που μπορούσε να ελευθερώσει τον άνθρωπο από την παραπάνω δουλεία.

Το θεμέλιο απελευθερώσεως της ανθρωπίνης φύσεως από την εξουσία του διαβόλου, της αμαρτίας, της φθοράς και του θανάτου, τέθηκε ήδη με την ενανθρώπηση του Θεού Λόγου, ενώ με την ανάσταση του Χριστού επισφραγίστηκε η οντολογική απελευθέρωση του ανθρώπου από την πολλαπλή δουλεία του.

Την απελευθέρωση του ανθρώπου από την δουλεία και τυραννία του διαβόλου διαβεβαίωσε ο Χριστός με ολοφάνερο τρόπο ήδη κατά την ιστορική παρουσία του στη γη. Θεραπεύοντας δηλαδή ο Χριστός τους φανερά δαιμονισμένους και κατά το σώμα, παρατηρεί ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, πιστοποιούσε «δια της φανερώς ενεργουμένης ταύτης ελευθερίας... την εν κρυπτώ κατά ψυχήν γινομένην ελευθερία» του άνθρώπου «εκ της του διαβόλου τυραννίδος».

Με την απελευθέρωση των δαιμονισμένων από τη δυναστεία του διαβόλου ο Χριστός γνωστοποιούσε στους ανθρώπους ότι αυτός είναι εκείνος που μπορεί να ελευθερώσει τις ψυχές από τη δουλεία τους στον πονηρό και να χαρίσει σ' αυτούς την αιώνια ελευθερία.

Η απελευθέρωση του άνθρώπου από την παραπάνω δουλεία δεν περιορίστηκε κατά τον Παλαμά στην περίοδο της επίγειας ζωής του Χριστού. Συνεχίζεται να πραγματώνεται στο πλαίσιο της Εκκλησίας με τον διπλό πάντοτε χαρακτήρα της, που αναφέρεται στην ψυχή και το σώμα του ανθρώπου.

Η ενανθρώπηση, ο θάνατος και η ανάσταση του Χριστού αποτελούν ιστορικά γεγονότα της ζωής του, που έχουν όμως απελευθερωτική σημασία για τον άνθρωπο.

Η μόνη δυνατότητα που έχει ο άνθρωπος για να απελευθερωθεί από την δουλεία στην αμαρτία, τον πονηρό και τον θάνατο, είναι να μετάσχει μυστηριακώς στο θάνατο και την ανάσταση του Χριστού. Μετέχοντας ο άνθρωπος κατά μυστηριακό τρόπο στο ζωοποιό θάνατο και την ανάσταση του Χριστού με το βάπτισμα μετέχει στις οντολογικές προϋποθέσεις της ελευθερίας του και δέχεται πραγματικώς και χαρισματικώς την απελευθέρωσή του από την παραπάνω τριπλή δουλεία.

Όπως δηλαδή η ευθύνη του θανάτου εξαιτίας του Αδάμ πέρασε σ' όλους τους ανθρώπους, έτσι περνά κατά τον Παλαμά και η αιώνια ζωή, που είναι ζωή ελευθερίας, σ' όλους εκείνους, που αναγεννώνται πνευματικώς από τον Θεάνθρωπο.

Με την ίδρυση της Εκκλησίας ο Χριστός γίνεται η αστείρευτη πηγή της θείας χάριτος, που απελευθερώνει τον πιστό μέσω των μυστηρίων από την αμαρτία και τις συνέπειές της. Η απελευθερωτική χάρη του βαπτίσματος δεν χάνεται, όταν ο άνθρωπος αμαρτάνει και δεν αξιοποιεί την προσφορά του Θεού, γιατί τα χαρίσματα του Θεού είναι αμεταμέλητα, παραμένει όμως ανενεργός.

Ωστόσο, όταν με την δύναμη των μυστηρίων και την ανθρώπινη συνεργία διατηρείται αυτή η χάρη ενεργός, τούτο σημαίνει ταυτόχρονα και την παρουσία της πραγματικής ελευθερίας του. Αναφερόμενος ο Παλαμάς στο χωρίο του αποστόλου Παύλου, «ο γαρ νόμος του πνεύματος της ζωής ηλευθέρωσέ με από του νόμου της αμαρτίας και του θανάτου», παρατηρεί ότι η απελευθέρωση του ανθρώπου από την αμαρτία και τον θάνατο, που πραγματώνεται με τη δύναμη της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, παρέχει όχι μόνο αθανασία αλλά και αναμαρτησία.

Έχοντας ο άνθρωπος απελευθερωμένη τη φύση του από τα πάθη, τη φθορά και τον θάνατο και το φρόνημά του απελευθερωμένο από την αμαρτία μπορεί να κινείται στην περιοχή της πραγματικής ελευθερίας. Άλλωστε πραγματική ελευθερία χωρίς την οντολογική απελευθέρωση από την αμαρτία είναι ακατανόητη.

Με την ανάληψη του σαρκωθέντος και αναστάντος Λόγου του Θεού στους ουρανούς διασφαλίστηκε κατά τον Παλαμά η ελευθερία του ανθρώπου για την αιωνιότητα, αφού η κτιστή ανθρώπινη φύση εισήλθε με τον Χριστό στους κόλπους του Θεού Πατέρα.

Όπως δηλαδή με την ενανθρώπηση του Θεού Λόγου η φύση μας ενώθηκε υποστατικώς με τη θεία φύση και έγινε ομόθεη, έτσι και με την ανάληψη του Χριστού η φύση μας έγινε ομόθρονη, αφού ο Χριστός μ' αυτήν «εκάθισεν εν δεξιά της μεγαλωσύνης εν ουρανοίς».

Η ελευθερία όμως που παρέχεται από το Χριστό στο πλαίσιο της Εκκλησίας παρουσιάζει μια εξωτερική αντινομία, γιατί η ελευθερία αυτή εμφανίζεται ως ολοκληρωτική δουλεία στον Χριστό.

Η ολοκληρωτική δουλεία των πιστών στον Χριστό είναι μια εκούσια, δουλεία, που προκύπτει ως ανταπόκρισή τους στην προσφορά του Χριστού. Όταν όμως οι πιστοί προσφέρουν τη θέλησή τους στον Χριστό ενούμενοι ολοκληρωτικά μ' αυτόν, δεν σημαίνει ότι στερούνται την ελευθερία τους. Αντίθετα μάλιστα, οικειώνονται το πνεύμα του Χριστού.

Αλλά το πνεύμα του Χριστού, που παίρνουν οι άνθρωποι μέσα στην Εκκλησία, δεν είναι «πνεύμα δουλείας» αλλά «πνεύμα υιοθεσίας», πράγμα που σημαίνει κατά τον άγιο Γρηγόριο Παλαμά ότι είναι «πνεύμα ελευθερίας, ταυτό δ' ειπείν το πνεύμα το άγιον». Κατά συνέπεια, οικειούμενοι οι άνθρωποι εν Χριστώ το πνεύμα του Χριστού έχουν και βιώνουν την κατεξοχήν ελευθερία τους, αφού και κατά το βιβλικό χωρίο «ου το πνεύμα Κυρίου, ελευθερία».

Η ελευθερία αυτή, για την οποία μιλά ο απόστολος Παύλος στους Κορινθίους, αποκαλύπτεται κατά τον Παλαμά με το φως της θείας χάριτος.

Και επειδή, όπως λέχθηκε, το Άγιο Πνεύμα, ως πνεύμα Κυρίου, είναι πνεύμα όχι δουλείας αλλά πνεύμα υιοθεσίας και ελευθερίας, η ελευθερία των πιστών στο πλαίσιο της Εκκλησίας κατανοείται σωστά και πλήρως μόνο όταν συνδέεται άρρηκτα με τη χαρισματική υιοθεσία τους από τον Θεό.

Η χαρισματική υιοθεσία χαρακτηρίζει εκείνους που λυτρώθηκαν από τη δουλεία του διαβόλου και της αμαρτίας και πήραν την άκτιστη δύναμη να γίνουν κατά χάρη παιδιά του θεού. Όταν μιλάμε για χαρισματική υιοθεσία των πιστών, παρατηρεί ο Παλαμάς, αναφερόμαστε στην υιοθεσία τους από τον Θεό Πατέρα, που τους δόθηκε όμως κατά χάρη από τον Χριστό.

Με την άκτιστη χάρη του βαπτίσματος ο Χριστός αναγεννά πνευματικώς τους ανθρώπους και γίνεται κατά χάρη πατέρας τους, ο οποίος τους τρέφει πνευματικώς όχι μόνο με το σώμα και το αίμα του αλλά και με το πνεύμα του. Με τον τρόπο αυτό τους καθιστά «αείζωους» και κατά χάρη «υιούς αγαπητούς του ουρανίου Πατρός». Αλλά ως μέτοχος της άκτιστης θείας χάριτος ο υιοθετημένος από τον θεό άνθρωπος γίνεται κατά τον Παλαμά όχι μόνο «θέσει» υιός αλλά και πνεύμα. Εδώ όμως είναι απαραίτητη και μια διευκρίνιση του θεόπτη θεολόγου, που θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη και για όσα θα πούμε στη συνέχεια για το χαρακτήρα της ελευθερίας.

Οι πιστοί με τη χαρισματική γέννησή τους από τον Θεό υιοθετήθηκαν πραγματικώς από αυτόν, δεν έγιναν όμως αμέσως και «ενεργεία» παιδιά του Θεού. Πήραν απλώς τη δύναμη να γίνουν παιδιά του Θεού στα έσχατα, κατά τη μέλλουσα δηλαδή βασιλεία του Θεού. «Πως δε ειπών ότι εκ του Θεού εγεννήθησαν», σημειώνει ο Παλαμάς, «ουκ ειπέν ότι και γεγόνασι τέκνα Θεού, αλλ' έλαβον δύναμιν γενέσθαι; Προς το τέλος και την αποκατάστασιν εκείνην βλέπων, την τελειότητα του μέλλοντος αιώνος».

Ποιος όμως είναι τελικώς ο χαρακτήρας της ελευθερίας των πιστών κατά τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά; Επιγραμματικά θα λέγαμε ότι η ελευθερία των πιστών έχει οντολογικό και χαρισματικό χαρακτήρα, έχει ανθρωπολογικό και ταυτόχρονα θεολογικό περιεχόμενο με σαφή εσχατολογική προοπτική.

Αλλά πώς κατανοείται η σημασία των βασικών αυτών χαρακτηριστικών γνωρισμάτων της ελευθερίας στο πλαίσιο της Εκκλησίας;

Απ' όσα είπαμε στο πρώτο μέρος του άρθρου μας έγινε φανερός ο οντολογικός χαρακτήρας της ελευθερίας του ανθρώπου ως προς την ανθρωπολογική του διάσταση. Λέχθηκε ήδη ότι το αυτεξούσιο του άνθρώπου αποτελεί θεμελιώδες οντολογικό γνώρισμα του κατ' εικόνα.

Στο πλαίσιο της Εκκλησίας και συγκεκριμένα με το βάπτισμα το φθαρμένο και συσκοτισμένο από την πτώση αυτεξούσιο του ανθρώπου όχι μόνο εξυγιαίνεται και ανακαινίζεται, αλλά εμπλουτίζεται χαρισματικώς με την ελευθερία του Αγίου Πνεύματος. Έτσι όμως η ελευθερία του ανθρώπου αποκτά εκτός από το ανθρωπολογικό και θεολογικό κατά κυριολεξία περιεχόμενο.

Ο άνθρωπος δηλαδή ως πιστός έχει φυσική και χαρισματική ελευθερία.

Ποιος είναι όμως αναλυτικότερα ο χαρακτήρας της χαρισματικής αυτής ελευθερίας και ποια είναι η σχέση της με την κατά φύση ανθρώπινη ελευθερία;

Η χαρισματική ελευθερία του ανθρώπου σύμφωνα με την πνευματική εμπειρία της Εκκλησίας, που μας καταθέτει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, έχει οντολογική ύπαρξη, γιατί αποτελεί συγκεκριμένη άκτιστη ενέργεια του Τριαδικού Θεού. Ερμηνεύοντας ο Παλαμάς το χωρίο του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, «πνεύμα υιοθεσίας, αληθείας, ελευθερίας, πνεύμα σοφίας, συνέσεως, βουλήσεως, ισχύος, γνώσεως, ευσεβείας, φόβου Θεού. και γαρ ποιητικόν τούτων απάντων», και στρεφόμενος άμεσα κατά του Ακινδύνου σημειώνει απερίφραστα τον άκτιστο χαρακτήρα της ελευθερίας, χαρακτηρίζοντας την ελευθερία ως μία από τις οικείες, φυσικές και έμφυτες ενέργειες του Αγίου Πνεύματος, που παρέχονται από τον Θεό στον πιστό μυστηριακώς εντός της Εκκλησίας.

Έτσι η βιβλική μαρτυρία, «ου το πνεύμα Κυρίου, ελευθερία», σημαίνει ότι η χαρισματική παρουσία του Αγίου Πνεύματος στον πιστό αποτελεί παρουσία της άκτιστης ελευθερίας.

Εδώ όμως τίθεται εύλογα το ερώτημα: Όταν ο άνθρωπος οικειώνεται την ελευθερία ως φυσική ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, τί γίνεται η δική του ελευθερία ως ενέργεια του αυτεξουσίου του;

Καταργείται, παραμερίζεται, ατονεί ή διατηρεί πλήρως την ιδιαιτερότητά της; Αν καταργείται, δεν ακρωτηριάζεται η ανθρώπινη προσωπικότητα; Και αν πάλι παραμένει, πώς συμβιβάζονται δύο ελευθερίες στο ίδιο πρόσωπο και μάλιστα η μία άκτιστη και η άλλη κτιστή; Την απάντηση στο ερώτημα αυτό τη δίνει έμμεσα ο Τόμος του 135145 με την αναφορά του στον Όρο της ΣΤ' Οικουμενικής Συνόδου για τις δύο θελήσεις του Χριστού.

Οι δύο θελήσεις του Χριστού σύμφωνα με τον Όρο ενώθηκαν, όπως και οι φύσεις του, «αδιαιρέτως, ατρέπτως, αμερίστως, ασυγχύτως», πράγμα που διασφαλίζει την ενότητα και την ιδιαιτερότητα των δύο θελήσεων.

Οι θελήσεις του Χριστού, ενώ παραμένουν αδιαίρετα ενωμένες και διατηρούν «ατρέπτως και ασυγχύτως» τα φυσικά χαρακτηριστικά και την ιδιαιτερότητά τους, δεν αντίκεινται μεταξύ τους, αλλά η ανθρώπινη ακολουθεί και υποτάσσεται στη θεία. Αυτή ακριβώς η υποταγή της ανθρώπινης θελήσεως στη θεία θέληση αποτελεί και έκφραση της αναμαρτησίας του Χριστού.

Κατά συνεπεία η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα έχει χριστολογική βάση. Η ύπαρξη των δύο φυσικών αυτεξουσίων και θελήσεων στον Χριστό εξαιτίας της υποστατικής ενώσεως των δύο φύσεών του θεμελιώνει και την ύπαρξη των δύο ελευθεριών και θελημάτων στους πιστούς εξαιτίας της χαρισματικής και οντολογικής εντάξεώς τους στο μυστηριακό και θεωμένο σώμα του.

Εδώ όμως θα πρέπει να υπογραμμίσουμε και την θεμελιώδη διαφορά του πιστού από τον Χριστό.

Ο πιστός έχει ως ίδιο της φύσεώς του μόνο την ανθρώπινη θέληση και ελευθερία. Η άλλη θέληση και ελευθερία του είναι άκτιστη φυσική ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, την οποία οικειώνεται και διατηρεί μόνο κατά χάρη.

Αλλά η σχέση των δύο φυσικών αυτεξουσίων και θελήσεων του Χριστού παρέχει το μέτρο και το βαθμό, προς τον οποίο οφείλει να αποβλέπει η σχέση της ανθρώπινης θελήσεως και ελευθερίας με την άκτιστη θέληση και ελευθερία του Τριαδικού Θεού.

Η σχέση αυτή πρέπει να είναι σχέση υποταγής της ανθρώπινης ελευθερίας στη χαρισματική ελευθερία, που παρέχεται στον πιστό ενόσω παραμένει ζωντανό μέλος του μυστηριακού σώματος του Χριστού.

Η άσκηση των αρετών με την ελεύθερη και αγαπητική τήρηση των εντολών από την μία και κατεξοχήν η ελεύθερη και συνειδητή μετοχή του πιστού στα μυστήρια της Εκκλησίας από την άλλη αποτελούν τον πιο συγκεκριμένο τρόπο, με τον οποίο ο πιστός υποτάσσει την κτιστή θέληση και ελευθερία του στην άκτιστη θέληση και ελευθερία του Θεού.

Η υποταγή του ανθρώπου στο θέλημα του θεού παρά την φαινομενική αντινομία της προς την ελευθερία αποτελεί πρακτικώς το συνειδητό άνοιγμα του ανθρώπου στην πραγματική ελευθερία του.

Με τον τρόπο αυτόν ο πιστός γίνεται μέτοχος στην ίδια την άκτιστη ζωή του Χριστού, που είναι ζωή ελευθερίας εν Αγίω Πνεύματι. Κατά συνέπεια, η εν Χριστώ ελευθερία του πιστού είναι χαρισματική ελευθερία και μάλιστα στο μέτρο υποταγής της ανθρώπινης ελευθερίας στην άκτιστη ελευθερία του Θεού.

Είναι λοιπόν φανερό ότι η εν Αγίω Πνεύματι ελευθερία των πιστών δεν αποτελεί μια ασαφή, νεφελώδη και αόριστη πραγματικότητα. Αντίθετα είναι μια σαφής και πολύ συγκεκριμένη ενέργεια του Τριαδικού Θεού, που χαρακτηρίζει μια κατά μέθεξη χαρισματική και άκτιστη πραγματικότητα, η οποία νοηματοδοτεί όλες τις εκδηλώσεις και την όλη ζωή του πιστού.

Στο πλαίσιο της Εκκλησίας δίνονται μερικά βασικά στοιχεία που περιγράφουν, χωρίς όμως και να εξαντλούν τα όρια φανερώσεως και τα όρια εκτροπής αυτής της ελευθερίας. Έτσι, το Ευαγγέλιο δίνει τους δείκτες που σηματοδοτούν τη ζωή της ελευθερίας, γι' αυτό και χαρακτηρίζεται από τον απόστολο Ιάκωβο ως «τέλειος νόμος της ελευθερίας», με βάση τον οποίο άλλωστε θα ανακριθεί και θα κριθεί η όλη ζωή των πιστών στη μέλλουσα κρίση.

Αναφερόμενος ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς στην παραπάνω βιβλική μαρτυρία σημειώνει ερμηνευτικώς ότι το Ευαγγέλιο είναι όχι μόνο «νόμος ελευθερίας» αλλά και «νόμος της χάριτος».

Οι δύο αυτοί χαρακτηρισμοί του Ευαγγελίου ως νόμου της χάριτος και νόμου της ελευθερίας υποδηλώνουν, έμμεσα πλην σαφώς, ότι το Ευαγγέλιο δεν αποτελεί κώδικα νομικών επιταγών που καλούν σε συμμόρφωση με την απειλή της τιμωρίας, αλλά ότι είναι ένα πλαίσιο που οριοθετεί τη ζωή των πιστών και την προσανατολίζει σταθερά στην πηγή της πραγματικής ελευθερίας, που είναι ο Τριαδικός Θεός.

Στο σημείο όμως αυτό θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι η εν Χριστώ ελευθερία των πιστών έχει εσχατολογική προοπτική. Η ολοκλήρωση και η τελείωσή της βρίσκεται στα έσχατα. ‘Όπως είναι γνωστό από την εμπειρία της Εκκλησίας μας, τα έσχατα είναι και παρόντα, και ως παρόντα βιώνονται κατεξοχήν στα μυστήρια. Έτσι, οι πιστοί και στην παρούσα ζωή ζουν βεβαίως την χαρισματική ελευθερία ως πρόγευση και αρραβώνα της εσχατολογικής ελευθερίας τους.

Αλλά η εν Αγίω Πνεύματι ελευθερία στην πληρότητά της θα βιωθεί και θα φανερωθεί μετά την ανάσταση των νεκρών, στη μέλλουσα βασιλεία του θεού, όπου οι πιστοί θα συνθέτουν τα ένδοξα μέλη του μυστηριακού σώματος του Χριστού, και θα γίνονται όλο και περισσότερο δεκτικοί του Αγίου Πνεύματος τελειούμενοι ατελευτήτως.

Συνοψίζοντας όσα αναφέραμε στο σύντομο αυτό άρθρο μας μπορούμε επιγραμματικά να πούμε ότι η ελευθερία του ανθρώπου ως οντολογικό γνώρισμα του κατ' εικόνα μπορεί κατά χάρη να αποκτά και άκτιστο χαρακτήρα με εσχατολογική προοπτική, όταν εμπλουτίζεται σταθερά με την άκτιστη ελευθερία του Θεού.

Η άκτιστη αυτή ελευθερία βρίσκεται οντολογικώς εκεί όπου βρίσκεται και η χαρισματική παρουσία του Αγίου Πνεύματος.

Το Άγιο Πνεύμα παρέχει την χαρισματική ελευθερία, που οικειώνεται μεν με τα μυστήρια, ενεργοποιείται όμως και βιώνεται συνειδητά, όταν ο πιστός υποτάσσει με την τήρηση των εντολών εκούσια και συνεχώς την κτιστή ελευθερία του στην άκτιστη ελευθερία του Θεού.

Τέλος, η Εκκλησία αποτελεί το πλαίσιο πραγματώσεως της αληθινής ελευθερίας του άνθρώπου, επειδή αυτή αποτελεί τον χώρο οικειώσεως, βιώσεως και φανερώσεως της χαρισματικής παρουσίας του Αγίου Πνεύματος, το οποίο και εγγυάται στον άνθρωπο την πραγματική ελευθερία, αφού κατά τη βιβλική μαρτυρία «ου το πνεύμα Κυρίου, εκεί ελευθερία».

http://www.impantokratoros.gr/631172AA.el.aspx



Eλευσίνια Mυστήρια.

Eλευσίνια Mυστήρια.
Τα Ελευσίνια Μυστήρια περιστρέφονταν γύρω από μια θεότητα, η οποία πολύ νωρίς, πρώτη ίσως από όλους τους άλλους θεούς, προσείλκυσε την προσοχή του ανθρώπου. Μολονότι οι περισσότεροι από τους αρχαίους λαούς φαντάζονταν τους θεούς τους να κατοικούν στον ουρανό, η θεότητα της γης είναι πολύ παλαιότερη.Αποκαλούμενη στην αρχή Γαία, με το πέρασμα των αιώνων, απέκτησε το όνομα Δήμητρα, το οποίο πιθανότατα σημαίνει «Γη μήτηρ». Η λατρεία της Δήμητρας, με καθαρά αγροτικό χαρακτήρα, συνδεδεμένη με τον κύκλο των εργασιών από τη σπορά ως τη συγκομιδή, είχε ευρύτατη διάδοση σε όλο τον ελληνισμό από τον μικρασιατικό έως τον ιταλιωτικό χώρο. Έχοντας ως αφετηρία τις εύφορες πεδιάδες της νότιας Θεσσαλίας, εξαπλώθηκε σε όλη την Ελλάδα.Τα Θεσμοφόρια, τα Σκίρα, τα Αλώα είναι μερικές από τις μεγάλες γιορτές που διοργανώνονταν στον ελλαδικό χώρο προς τιμήν της θεάς της γονιμότητας. Όμως η λαμπρότερη γιορτή προς τιμήν της Δήμητρας γινόταν στην Ελευσίνα, στο περίφημο ιερό, όπου τελούνταν τα πιο σημαντικά μυστήρια της αρχαιότητας, στα οποία η Δήμητρα λατρευόταν ως πανίσχυρη, χθόνια και γονιμική θεά.Οι μυστικές αυτές τελετές φαίνεται ότι ήταν μέρος της λατρείας των Προελλήνων κατοίκων της Αιγαιίδας, των Πελασγών, των οποίων η θρησκεία περιστρεφόταν γύρω από τη γη, τις χθόνιες θεότητές της, το μυστήριο της ζωής και του θανάτου και της μετά θάνατον ζωής. Μετά την κάθοδο των ελληνικών φύλων, των Αχαιών και των Ιώνων, οι οποίοι λάτρευαν τους ουράνιους θεούς, οι Πελασγοί ζήτησαν να προστατέψουν τις θρησκευτικές παραδόσεις και τη λατρεία τους από τη βεβήλωση των αλλόθρησκων κατακτητών και γι’ αυτό χρησιμοποίησαν το σκότος της νύχτας. Τη μη ελληνικότητα των μυστηρίων μαρτυρούν και λέξεις μη ελληνικές, όπως παιξ, κογξ, βαυβώ (η μητρική κοιλιά), ευοί σαβοί (προσφωνήσεις προς τον Διόνυσο). Τα μυστήρια λοιπόν της Ελευσίνας είναι η θρησκεία των κατακτηθέντων Πελασγών, οι τελετές της οποίας, εξαιτίας του φόβου των επιδρομέων γίνονταν σε μυστικές συναθροίσεις. Αν και αρχικά η θρησκεία των προελληνικών φύλων υπέστη τους διωγμούς των κατακτητών, με το πέρασμα του χρόνου οι θρησκευτικές τελετές και δοξασίες κατακτητών και κατακτημένων αφομοιώθηκαν.Πριν από την κάθοδο των ελληνικών φύλων, τα Ελευσίνια Μυστήρια υπάγονταν στη δικαιοδοσία των προελληνικών βασιλικών οίκων της περιοχής. Γύρω στον 7ο αιώνα π.Χ. εξερράγησαν μακροχρόνιοι πόλεμοι μεταξύ Αθηναίων και Ελευσινίων, κατά τη διάρκεια των οποίων έπεσαν ο στρατηγός των Ελευσινίων, Ιμάραδος και ο βασιλιάς των Αθηναίων, Ερεχθεύς. Τελικά οι Ελευσίνιοι ηττήθηκαν, η βασιλεία τους καταλύθηκε και η Ελευσίνα έγινε ένας από τους δήμους της Αττικής. Οι Αθηναίοι ανέλαβαν τη διοίκηση και την εποπτεία των μυστηρίων, όμως η Ελευσίνα παρέμεινε η κύρια κοιτίδα τους, ενώ τα ιερατικά αξιώματα και η ευθύνη για τη διοργάνωση των τελετών έμεινε στα χέρια των βασιλικών γενών των Ελευσινίων, των Ευμολπιδών, στους οποίους ανήκε πάντα ο ανώτατος λειτουργός, ο ιεροφάντης και των Κηρύκων, από τους οποίους προερχόταν ο δαδούχος.
Ο μύθος
Αντιπροσωπεύοντας τις δυνατότητες της αγροτικής θρησκείας στην επίτευξη της γενικότερης ανθρώπινης ευτυχίας, τα Ελευσίνια Μυστήρια είχαν σαφή εσχατολογική διδασκαλία. Σύμφωνα με τον λεγόμενο ομηρικό ύμνο στη Δήμητρα, ο οποίος είναι ερμηνευτικός της γενικότερης λατρείας της θεάς, στην Ελευσίνα, γνωρίζουμε ότι εκτός από τη Δήμητρα πρωταγωνιστική μορφή των μυστηρίων ήταν η Κόρη, η Περσεφόνη, αντιπροσωπεύοντας το κατεξοχήν πνεύμα της βλάστησης που εξαφανίζεται από την επιφάνεια της γης και επανέρχεται σ’ αυτήν ύστερα από καθορισμένη χρονικά παραμονή της στον Κάτω Κόσμο. Όπως εξιστορεί ο ομηρικός ύμνος, η Περσεφόνη, η κόρη της Δήμητρας, έπαιζε, μαζεύοντας λουλούδια στους κάμπους της Ελευσίνας, με τις Ωκεανίδες νύμφες, τις κόρες του Ωκεανού. Εκεί την απήγαγε ο Άδης-Πλούτων, ο θεός-βασιλιάς του Κάτω Κόσμου, και τη μετέφερε στο βασίλειο των νεκρών, όπου την έκανε βασίλισσά του. Τρελή από τη λύπη για την εξαφάνιση της κόρης της, η Δήμητρα περιπλανιόταν για εννιά μέρες και τη δέκατη, από τη θεά Εκάτη και τον θεό Ήλιο, έμαθε ότι η κόρη της είχε απαχθεί από τον Άδη - Πλούτωνα με τη συγκατάθεση του Δία. Πικραμένη και εξοργισμένη, μεταμορφώθηκε σε φτωχή, γριά ζητιάνα και αποσύρθηκε στην Ελευσίνα, όπου βρήκε φιλοξενία στο αρχοντικό του βασιλικού ζεύγους, του Κελεού και της Μετάνειρας. Κατά την παραμονή της στην Ελευσίνα, η Δήμητρα ανέλαβε την ανατροφή του Δημοφώντα, του μικρού γιου του Κελεού, τον οποίο αποπειράθηκε να καταστήσει αθάνατο, τρέφοντάς τον με αμβροσία και βάζοντάς τον κρυφά τη νύχτα σε φωτιά, προκειμένου να καταστρέψει τις θνητές σάρκες του. Το έργο όμως της αθανασίας του Δημοφώντα ματαιώθηκε, όταν η μητέρα του ανακάλυψε έντρομη τις ενέργειες της γηραιάς παραμάνας, οπότε η Δήμητρα φανερώθηκε στην αληθινή της υπόσταση. Παρέμεινε ωστόσο θλιμμένη για την εξαφάνιση της κόρης της και μαζί της η γη άκαρπη, μέχρις ότου ο Δίας, σε μια προσπάθεια συμβιβασμού της κατάστασης, καθόρισε η Περσεφόνη να μένει στον Κάτω Κόσμο το 1/3 του χρόνου και τα υπόλοιπα 2/3 να τα περνάει με τη μητέρα της. Εξευμενισμένη, τότε, η Δήμητρα και προτού επιστρέψει στον Όλυμπο, βαθιά ευγνώμων στους Ελευσίνιους για τη φιλοξενία τους, δίδαξε στους τέσσερις βασιλείς τους, τον Τριπτόλεμο, τον Διοκλή, τον Εύμολπο και τον Κελεό, τα μυστήρια της λατρείας της, για τα οποία αξίωσε απόλυτη μυστικότητα, υποσχόμενη αιώνια ευημερία στην πόλη.
Τα Μυστήρια στους Αθηναίους
Η μεγάλη αίγλη των Ελευσινίων Μυστηρίων συμπίπτει με την ανάληψη της επιμέλειάς τους από τους Αθηναίους. Οι μυστηριακές θρησκευτικές τελετουργίες προς τιμήν της Δήμητρας και της Κόρης έλαβαν λαμπρή μορφή την περίοδο της τυραννίας των Πεισιστρατιδών, οι οποίοι φιλοδοξούσαν έτσι να εξωραΐσουν και να νομιμοποιήσουν την εξουσία τους, αλλά στο απόγειο της ακμής τους έφθασαν κατά τη χρυσή εποχή της αθηναϊκής δημοκρατίας, τον 5ο αιώνα π.Χ. Οι Αθηναίοι περιέβαλαν τότε τα μυστήρια με εξαιρετική λαμπρότητα, αφενός για πολιτικούς λόγους και συγκεκριμένα για την ηθική τόνωση της ηγεμονίας τους και αφετέρου για οικονομικούς σκοπούς, σχετικούς με την εισροή χρήματος στην πόλη από τις πολυπληθείς αφίξεις των ξένων που έφθαναν για να παρακολουθήσουν τις τελετές. Ψήφισμα των Αθηναίων της περιόδου του Περικλή καθορίζει υπέρ του ιερού της Ελευσίνας ποσοστά από τους Αθηναίους γαιοκτήμονες, τους συμμάχους και τους κληρούχους και καλεί όλους τους Έλληνες σε καταβολή δωρεών, με αντάλλαγμα την ελεύθερη πρόσοδο στα Μυστήρια. Από τότε, σε αντίθεση με άλλες μυστηριακές θρησκευτικές τελετές, οι οποίες περιορίζονταν στα μέλη μιας οικογένειας, ενός γένους ή μιας φατρίας, τα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν ανοιχτά σε όλους τους Έλληνες, ακόμη και σε δούλους, εάν μιλούσαν την ελληνική γλώσσα και στη συνέχεια στους Ρωμαίους, ενώ από την εποχή των Περσικών Πολέμων, όταν οι Πέρσες εσύλησαν και κατέκαψαν όλα τα ιερά των Αθηνών, αποκλείονταν οι βάρβαροι. Αποκλείονταν επίσης οι διαπράξαντες εγκλήματα και διάφορες ιερόσυλες πράξεις, όσο υψηλό αξίωμα και αν είχαν, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τον αυτοκράτορα Νέρωνα, στον οποίο δεν επετράπη η συμμετοχή.Από την εποχή της προσάρτησης της Ελευσίνας στην Αθήνα, τα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν διττά. Υπήρχαν τα Μικρά Μυστήρια, τα οποία τελούνταν στην Αθήνα, στο προάστιο Άγρα, κατά τον μήνα Ανθεστηριώνα (Φεβρουάριο), και τα Μεγάλα, τα κυρίως Ελευσίνια Μυστήρια, που τελούνταν στην Ελευσίνα, από τη δέκατη πέμπτη ως την εικοστή τρίτη μέρα του μήνα Βοηδρομιώνα (από το τέλος Σεπτεμβρίου ως τις αρχές Οκτωβρίου), την εποχή δηλαδή της σποράς και κάθε τέταρτο έτος περιελάμβαναν μια εξαιρετικά λαμπρή εορτή που λεγόταν πεντετηρίς.

Τα Μεγάλα Μυστήρια
Οι προπαρασκευές για τα Μεγάλα Μυστήρια διαρκούσαν εννέα ημέρες, οι οποίες συμβολίζουν τις πρώτες εννιά μέρες των περιπλανήσεων της Δήμητρας. Αρκετό καιρό πριν από την τέλεση των Μυστηρίων, οι Αθηναίοι έστελναν σε όλη την Ελλάδα κήρυκες που ανήκαν στα δύο ιερατικά γένη, των Ευμολπιδών και των Κηρύκων, οι οποίοι εκόμιζαν σπονδές, δίμηνη δηλαδή εκεχειρία, εάν η Αθήνα βρισκόταν σε πόλεμο με άλλες ελληνικές πόλεις. Οι ξένοι που συνέρρεαν ήταν πολυπληθείς και έτσι τα Ελευσίνια Μυστήρια αποτέλεσαν πανελλήνια εορτή.Τη 14η Βοηδρομιώνος, οι ιερείς και οι ιέρειες της θεάς στην Ελευσίνα έβγαζαν από το ιερό της τα μυστικά ιερά, τα οποία φυλάσσονταν σε μια κίστη, ένα καλάθι πλεκτό από κλαδιά ιτιάς ή λυγαριάς, εντελώς καλυμμένα και αθέατα και, γι’ αυτό τον λόγο, αγνοούμε μέχρι σήμερα τι αντικείμενα περιείχε η κίστη. Μετά τις προκαταρκτικές θυσίες, τα ιερά φέρονταν, διαμέσου της Ιεράς Οδού, σε πομπή προς την Αθήνα, όπου για την προϋπάντησή τους κατέβαινε όλη η πόλη, οι αρχές, οι ιερείς, ο λαός, συνοδεύοντάς τα μέχρι το εν άστει ιερό των Ελευσινίων θεοτήτων, στη νοτιοδυτική πλευρά της Ακρόπολης. Τη 15η Βοηδρομιώνος, ο άρχων βασιλεύς, ο οποίος είχε την ανώτατη επιμέλεια και εποπτεία των μυστηρίων, καλούσε τον λαό σε πανηγυρική συγκέντρωση στην Αγορά, στην Ποικίλη Στοά, όπου γινόταν η πρόρρησις, η επίσημη προκήρυξη, με την οποία καλούνταν να μετάσχουν στις ιερές εκδηλώσεις, όλοι, εκτός εκείνων που είχαν διαπράξει κάποιο σοβαρό έγκλημα.Τη 16η Βοηδρομιώνος, οι μύστες κατέβαιναν να λουστούν στη θάλασσα του Φαλήρου ή του Πειραιώς. Ήταν το μέγα καθαρτήριο βάπτισμα πριν από τη συμμετοχή τους στις ιερές τελετές, ενώ τη 17η Βοηδρομιώνος τελούνταν στο Ιερό της θεάς, στην Αθήνα, μεγάλη θυσία και την επόμενη μέρα γίνονταν τα Επιδαύρια ή Ασκληπιεία, προς τιμήν του θεού Ασκληπιού, ο οποίος, σύμφωνα με την παράδοση, είχε μυηθεί στα Μυστήρια.Τη 19η Βοηδρομιώνος, οι αρμόδιοι ιερείς παρελάμβαναν από το εν άστει ιερό, τα ιερά αντικείμενα και στη συνέχεια, σε πομπή, ακολουθούμενοι από πολυάριθμο πλήθος, μετέβαιναν στο Ιακχείο, στο Δίπυλο, όπου παρελάμβαναν το ξόανο του Ίακχου, προστάτη θεού της πόλης, και αυστηρώς αθηναϊκής θεότητας και στη συνέχεια, όλη η πομπή, αφού εξερχόταν από την Ιερά Πύλη, κατευθυνόταν προς την Ελευσίνα διαμέσου της Ιεράς Οδού.Πολύ αργά, το βράδυ, η πομπή έφθανε στην Ελευσίνα, όπου στην αρχή του Θριασίου Πεδίου, οι Κροκωνίδες, απόγονοι του πανάρχαιου βασιλιά Κρόκωνος, ασκώντας προνόμιό τους που χάνεται στα βάθη των αιώνων, έδεναν με νήμα το δεξί χέρι με το αριστερό πόδι κάθε μύστη, πράξη αποτρεπτική για οποιοδήποτε κακό. Λίγο πιο κάτω, στη γέφυρα του ελευσίνιου ποταμού Κηφισού, οι πιστοί αντάλλασσαν μεταξύ τους αισχρολογίες και άσεμνα αστεία, σε απομίμηση των πρόστυχων πειραγμάτων της Ιάμβης, υπηρέτριας στο αρχοντικό του Κελεού, η οποία κατόρθωσε να προκαλέσει το γέλιο στη θλιμμένη Δήμητρα, ένα έθιμο οργιαστικού χαρακτήρα που ανάγεται στο αρχαιότερο στρώμα της λατρείας της θεάς.
Άλυτο το μυστήριο των τελετών
Μετά την πανηγυρική άφιξη της πομπής στην πόλη, οι μύστες αναπαύονταν όλη την υπόλοιπη νύκτα και την ημέρα που ακολουθούσε, για να λάβουν μέρος στις μυστικές τελετές, την αρχή της νύκτας της 21ης Βοηδρομιώνος. Οδηγούμενοι από τον ιεροφάντη και τον δαδούχο, οι μύστες εισέρχονταν στο Τελεστήριο, όπου ξεκινούσαν οι τελετές. Το περιεχόμενο των τελετών παραμένει πάντως ως τις μέρες μας άλυτο μυστήριο, καθώς από τους συμμετέχοντες τηρούνταν απόλυτη μυστικότητα και η πολιτεία επέβαλλε σ’ αυτούς που την παραβίαζαν την ποινή του θανάτου. Συγκεκριμένα, ο Διαγόρας ο Μήλιος, ο οποίος διακωμώδησε τα Μυστήρια επικηρύχθηκε από τους Αθηναίους για δύο τάλαντα για τη σύλληψή του και για ένα τάλαντο για τον θάνατό του. Ο Αλκιβιάδης, κατηγορούμενος για παρωδία των Μυστηρίων, καταδικάστηκε ερήμην σε θάνατο, ο τραγικός ποιητής Αισχύλος, κατηγορούμενος ότι σε τραγωδίες αποκάλυψε κάποια από τα απόρρητα, κινδύνευσε μεν αλλά απαλλάχθηκε, ο ρήτορας Ανδοκίδης μόλις διέφυγε την ποινή του θανάτου και ο Πλάτωνας μιλούσε για τα Μυστήρια με μεγάλη επιφύλαξη.Οι πενιχρές μαρτυρίες για το περιεχόμενο των Τελετών προέρχονται κυρίως από Χριστιανούς συγγραφείς, οπότε δεν θα πρέπει να θεωρηθούν απόλυτα έγκυρες και αξιόπιστες, δεδομένης της προκατάληψης και της εχθρότητας, με την οποία αντιμετώπιζαν οι Χριστιανοί τις ειδωλολατρικές τελετές των εθνικών.Από τις ελάχιστες πάντως μαρτυρίες που μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστες και από παραστάσεις έργων τέχνης, το σύνολο των νεώτερων ερευνητών έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι τα τεκταινόμενα στα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν δρώμενα, τα οποία αναπαριστούσαν με δραματικό τρόπο τον μύθο της Δήμητρας και της Κόρης. Μια πιθανή αναπαράσταση της τελετής μπορεί να περιγραφεί ως εξής: Ο ιεροφάντης, υποδυόμενος τον Πλούτωνα, άρπαζε την ιέρεια της Δήμητρας, που υποδυόταν την Κόρη και παρά τη θέλησή της, την οδηγούσε στον Άδη, όπου τελούνταν ο ιερός γάμος τους. Ακολουθούσαν οι περιπλανήσεις της τραγικής μητέρας, η δεξίωση του Κελεού, η άνοδος της Κόρης από τον Άδη, με τη συνοδεία του Ερμή, τον οποίο υποδυόταν ο ιερός κήρυξ των μυστηρίων, η συνάντηση μητέρας και κόρης μέσα σε άπλετο φως από τις δάδες που θα κράδαιναν οι μύστες και τέλος η αποδημία του Τριπτόλεμου, στον οποίο η Δήμητρα ανέθεσε την ιερή αποστολή να διδάξει στους ανθρώπους τον τρόπο καλλιέργειας της γης.
Εναλλαγή φωτός και σκότους
Το ερώτημα που έχει απασχολήσει τους περισσότερους μελετητές των Μυστηρίων είναι πού ακριβώς τελούνταν αυτές οι δραματικές παραστάσεις. Ο Φουκάρ, στηριζόμενος σε διάφορες μαρτυρίες αρχαίων συγγραφέων, κυρίως του Αριστοφάνη, πιστεύει ότι κατά τη διάρκεια της τελετής υπήρχε έντονη εναλλαγή σκότους και φωτός. Φαντάζεται το δάπεδο διαιρεμένο σε πολλά τμήματα, καθοριζόμενα από τους κίονες, με το καθένα από αυτά να αναπαριστά ένα τμήμα του Άδη. Έτσι, στον κάτω όροφο, οι μύστες έβλεπαν τον σκοτεινό και ζοφερό Άδη, με τα βάσανα και τις δοκιμασίες των ανθρώπων που δεν είχαν μυηθεί στα Μυστήρια, ενώ ξαφνικά φωτιζόταν και εμφανιζόταν στα μάτια τους ο επάνω όροφος με τα κατάφωτα Ηλύσια Πεδία και τους χορούς των μυημένων στα Μυστήρια της Θεάς. Για τη δημιουργία ισχυρότατων εντυπώσεων και δραματικών συναισθημάτων στους μύστες, ο Φουκάρ δέχεται και τη χρήση μηχανημάτων, για την ύπαρξη όμως των οποίων δεν συνηγορεί καμιά αρχαία μαρτυρία. Σε αντίθεση με τον Φουκάρ, ο Νόακ δεν δέχεται την ύπαρξη δύο ορόφων και πιστεύει ότι το Τελεστήριο ήταν ενιαίο. Αποκλείει επίσης την ενεργό συμμετοχή των μυστών στα δρώμενα, αλλά δέχεται την κατάσταση των παθών, τις διεγέρσεις του τρόμου και της φρίκης, εντυπώσεις συγκλονιστικές και βασανιστικές για τους συμμετέχοντες στις τελετές. Κατά τον Νόακ, τα δρώμενα δεν ήταν δράμα, με την κανονική έννοια του όρου, αλλά μόνο στοιχεία δράματος, στερούμενα ουσιαστικά διαλόγων και τελούμενα ως παντομίμες. Συγκεκριμένα, τα παιχνίδια της Κόρης με τις φίλες της, πριν από την αρπαγή, είχαν τη μορφή κύκλιου χορού, εκτελούμενου από τις ιέρειες της θεάς, στην Ελευσίνα. Η αρπαγή συνοδευόταν από την απότομη συσκότιση της αίθουσας, συμβολική του κόσμου των νεκρών, ενώ στη συνέχεια, με την επάνοδο του φωτός, η θλιμμένη μητέρα, την οποία υποδυόταν η ιέρεια της θεάς θα διερχόταν, θρηνώντας γοερά, και τις τέσσερις πλευρές της αίθουσας και σταθμεύοντας σε καθεμία από αυτές, ώστε να γίνεται από όλους ορατή.
Το στάχυ του αδύτου
Τη μύηση και την τελετή ακολουθούσε η εποπτεία, η οποία αποτελούσε την τρίτη και την υψηλότερη βαθμίδα των Μυστηρίων και τελούνταν τη νύχτα της 22ας Βοηδρομιώνος. Κατά τον Ιππόλυτο, χριστιανό συγγραφέα του 2ου αιώνα μ.Χ., κεντρικό σύμβολο της εποπτείας ήταν ένα στάχυ, το οποίο φυλασσόταν στο άδυτο του Τελεστηρίου και αφού θεριζόταν τελετουργικά από ένα σιωπηλό θεριστή, τον ιεροφάντη, επιδεικνυόταν με μεγάλη επισημότητα στους πιστούς, σύμβολο της ανεξάντλητης δημιουργικής δύναμης της μητέρας γης. Σύμφωνα με άλλους ερευνητές, στο Τελεστήριο φυλάσσονταν ομοιώματα γεννητικών οργάνων, μολονότι πράξεις οργιαστικού χαρακτήρα δεν συνάδουν με την εγκράτεια, τη νηστεία και την αυστηρή καθαρότητα που έπρεπε να τηρούν οι μύστες κατά την περίοδο των Μυστηρίων.Την επόμενη μέρα της εποπτείας και τελευταία ημέρα των Μυστηρίων, γίνονταν μέσα στο ιερό τέμενος χοές προς τιμήν των νεκρών, κατά τις οποίες κάθε μύστης ελάμβανε δύο αγγεία γεμάτα από ένα άγνωστο υγρό και το έχυνε, ψιθυρίζοντας κάποια συμβολικά λόγια, μια τελετή που σχετίζεται με παλαιότερες γεωργικές λατρείες. Από τη χρήση των αγγείων αυτών, η τελευταία ημέρα των Μυστηρίων ονομαζόταν πλημοχόη. Ακολουθούσαν εκδηλώσεις με τραγούδια και χορούς και στη συνέχεια το ξόανο του Ίακχου επέστρεφε στην Αθήνα, πάλι με τη συνοδεία πομπής.Όπως οι περισσότεροι από τους γενάρχες πιστευόταν ότι ήταν υιοί θεών, έτσι λεγόταν ότι ο Εύμολπος, αρχηγός του γένους των Ευμολπιδών, ήταν γιος του Ποσειδώνα. Κατά την παράδοση, ο Εύμολπος είναι ο ιδρυτής των Ελευσινίων Μυστηρίων και κατείχε το αξίωμα του ανώτατου αρχιερέα, το οποίο κληροδοτούνταν από γενιά σε γενιά του οίκου. Το γένος των Ευμολπιδών ήταν από τα επιφανέστερα στην Ελευσίνα και συγκαταλεγόταν στις πιο ευγενείς οικογένειες των Αθηνών, ασκώντας μεγάλη επιρροή στα κοινά. Οι Ευμολπίδες είχαν κληρονομικά δικαιώματα, κατοχυρωμένα από την πολιτεία για τη διοίκηση και την επιμέλεια των Μυστηρίων, ενώ κατείχαν και δικαστική εξουσία, αποτελώντας δικαστικό σώμα, το οποίο έκρινε δίκες θρησκευτικής φύσης, κυρίως ασέβειας προς τα Μυστήρια.

Το τέλος των Μυστηρίων
Από τον οίκο των Ευμολπιδών προερχόταν ο ιεροφάντης, η υπέρτατη αρχή των Μυστηρίων, στον οποίο η αθηναϊκή πολιτεία παρείχε τιμές, ανάλογες με εκείνες των πολιτικών αρχόντων. Το αξίωμά του ήταν ισόβιο και κληρονομικό στο γένος των Ευμολπιδών. Το κυριότερο καθήκον του ιεροφάντη ήταν η τεράστιας συμβολικής σημασίας επίδειξη των ιερών αντικειμένων αλλά είχε και άλλες αρμοδιότητες, όπως την ερμηνεία, για λογαριασμό της πολιτείας, των αγράφων θείων νόμων και την αυστηρή εποπτεία των τελετών, ώστε να διασφαλισθεί η άψογη διεξαγωγή των Μυστηρίων.Αντίστοιχος με τον βαθμό του ιεροφάντη ήταν αυτός της ιεροφάντιδος. Οι ιεροφάντιδες ήταν δύο, η μία της Δήμητρας και η άλλη της Κόρης και προέρχονταν και αυτές από το γένος των Ευμολπιδών.Η δεύτερη μεγάλη οικογένεια που σχετίζεται με τα Ελευσίνια Μυστήρια ήταν οι Κήρυκες, το γένος των οποίων αναγόταν στον Ερμή και την Άγραυλο, κόρη του βασιλιά των Αθηνών, Κέκροπος. Από την οικογένεια των Κηρύκων προέρχονταν τα τρία σημαντικότερα, μετά τον ιεροφάντη, ιερατικά αξιώματα: του δαδούχου, του ιεροκήρυκα και του επί βωμού ιερέα. Ο δαδούχος, ονομάστηκε έτσι από τις δάδες που κρατούσε για να ρυθμίζει τον φωτισμό και τη συσκότιση του Τελεστηρίου, κατά τη διάρκεια των τελετών, ο ιεροκήρυξ κήρυττε την επίσημη προκήρυξη των μυστηρίων και κατά την έναρξη της τελετής επέβαλλε ιερά σιγή, ενώ ο επί βωμού ιερεύς είχε επιφορτιστεί με το καθήκον της θυσίας των ζώων στον περίβολο του ιερού.Με την εξάπλωση και την επικράτηση του Χριστιανισμού, τα Ελευσίνια Μυστήρια, τα οποία επί αιώνες κατείχαν σημαντικότατη θέση στον αρχαίο κόσμο, άρχισαν να χάνουν το κύρος και την αίγλη τους. Το θανάσιμο πλήγμα εναντίον τους κατέφερε ο ηγεμόνας των Γότθων, Αλάριχος, ο οποίος, συνοδευόμενος, κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του στην Ελλάδα, από ιερείς και μοναχούς που είχαν ασπαστεί το δόγμα του Αρειανισμού, πυρπόλησε το Ιερό Τελεστήριο. Η πυρπόληση και καταστροφή των ιερών συνοδεύτηκε από τον φόνο όλου του ιερατείου, συμπεριλαμβανομένου και του τελευταίου ιεροφάντη, ο οποίος όμως δεν ήταν Αθηναίος, καταγόμενος από το γένος των Ευμολπιδών, αλλά κάποιος ιερέας από τις Θεσπιές που είχε ασπαστεί τη λατρεία του Μίθρα. Έτσι επαληθεύθηκε και η προφητεία του γηραιού Νεστόριου, του τελευταίου γνήσιου και νόμιμου ιεροφάντη, ο οποίος είχε προβλέψει την καταστροφή των ειδωλολατρικών ιερών, αφού οι Εθνικοί είχαν εκτραπεί από την πίστη και την ευσέβεια προς τους αρχαίους θεούς και έσβησε η ιερή δάδα στο Τελεστήριο της θεάς, συμβολίζοντας με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το τέλος του αρχαίου κόσμου.
Από: http://www.kairatos.com.gr/eleysinia.htm


Οι Κοσμογονικοί Θεολογικοί Μύθοι τής δημιουργίας.

Οι μύθοι της "δημιουργίας" και των αρχαίων Βαβυλωνίων και των αρχαίων Αιγυπτίων περιλαμβάνουν την ιδέα της αρχέγονης θάλασσας από την οποία προήλθε η Γή και η ζωή. Αυτοί οι μύθοι περιλαμβάνουν την ιδέα ότι οι άνθρωποι γεννήθηκαν από κάποια θεά. Το πρωταρχικό ΧΑΟΣ ήταν ένας "θεός" ο οποίος δημιούργησε τους ανθρώπους και τη φύση και τους άλλους θεούς.
Οι Εβραίοι ζούσαν μεταξύ των Αιγυπτίων και των Βαβυλωνίων , και οφείλουν πολλά από τις ιδέες και τις γνώσεις τους και στις δύο μεριές. Σε πολλές απόψεις , η ιστορία τους της δημιουργίας είναι όμοια με εκείνη των γειτόνων τους , ειδικά των Βαβυλωνίων , αλλά ο Θεός τους προυπήρχε πριν διαχωρισθή από το πρωταρχικό χάος , και ήταν αυτός που δημιούργησε και τη φύση και τους ανθρώπους.
Σύμφωνα με τις ιδέες των Εβραίων και του Χριστιανισμού αργότερα , ο Θεός δημιούργησε τον Κόσμο σε 6 ημέρες. Η Ζωή άρχισε την 3η ημέρα στη μορφή σπόρων φυτών. Τη 5η ημέρα ο Θεός δημιούργησε τα ψάρια της θάλασσας και τα πτηνά του ουρανού. Τη 6η ημέρα ο Θεός έφτιαξε όλα τα ζώα της ξηράς , περιλαμβανομένου του Αδάμ , του πρώτου ανθρώπου. Και πολύ σύντομα , ο Θεός έφτιαξε για σύντροφο του Αδάμ την Εύα , τη πρώτη γυναίκα.
Οι Αυτόχθονες της Αυστραλίας πίστευαν ότι η Γή δημιουργήθηκε κατά την διάρκεια του ΟΝΕΙΡΟΧΡΟΝΟΥ. Αυτή ήταν μία περίοδος όταν πνεύματα περιπλανιόντουσαν πάνω στη γή και έφτιαξαν τα πάντα : κοιλάδες , βουνά , φυτά , ζώα , ουρανό και άστρα. Αυτοί οι δημιουργοί μπορεί να ήταν μυθικά πλάσματα ή άνθρωποι που μπορούσαν να αλλάζουν τη μορφή τους.
Στους περισσότερους Μεσογειακούς πολιτισμούς , η πιό διαδεδομένη θεωρία του Σύμπαντος είχε τη Γή σαν επίπεδο δίσκο που επέπλεε στο παγκόσμιο ωκεανό που την περιέλαβε. Κάτω από αυτήν ήταν νερό , και από πάνω ο ουρανός , η κατοικία των θεών. Η ξηρά περιελάμβανε τον τότε γνωστό κόσμο , δηλαδή μία περιοχή γύρω από τη Μεσόγειο. Ο "Κάτω" ( κάπου κάτω από το παγκόσμιο ωκεανό ; ) ήταν ο κόσμος των νεκρών.
Οι Έλληνες πίστευαν επίσης ότι οι θεοί και οι θεές δημιουργήθηκαν από την πρωταρχική ουσία. Η Ελληνική σκέψη προχώρησε ένα βήμα μακρύτερα. Οι Έλληνες φιλόσοφοι ίσως ήταν οι πρώτοι που διαχώρισαν το ζήτημα της γένεσης από τους θεούς και θεές τους. Πίστευαν ότι ο αέρας ή το νερό ήταν η πρώτη αιτία όλης της ζωής ( και των θεών τους και των ανθρώπων ). Δεν υπήρχε κανένας Αέρας--Θεός ή Νερό--Θεός , και οι θεοί ( που επίσης δημιουργήθηκαν ) δεν δημιούργησαν τη φύση ή τους ανθρώπους. Και οι θεοί και οι άνθρωποι προήλθαν από τη ΓΑΙΑ , τη μητέρα Γή , η οποία δεν ήταν ένας από τους θεούς του Ολύμπου , αλλά κάποιο είδος παγκόσμιου προγόνου.
Σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες στην αρχή υπήρξε το Χάος. Από αυτό το Χάος γεννήθηκαν οι πρώτοι θεοί , η Γή και το Σκοτάδι , ο Τάρταρος και το Έρεβος , και ο Έρως. Αυτοί οι θεοί αργότερα γέννησαν όλους τους άλλους θεούς. Ο Προμηθέας , ένας Τιτάνας , διατάχθηκε από τον Δία , τον βασιλιά των θεών , να δημιουργήσει όλα τα φυτά και ζώα στο κόσμο. Τελευταίους δημιούργησε τους ανθρώπους , και κατά εικόνα των θεών. Αυτό εξόργισε τον Δία , έτσι ο Δίας αρνήθηκε να δώσει στους ανθρώπους το δώρο της φωτιάς. Ο Προμηθέας αργότερα έκλεψε τη φωτιά από τον Δία , και την έδωσε στους ανθρώπους. Σαν τιμωρία για το έγκλημά του ο Δίας τον αλυσόδεσε στο Καύκασο και διέταξε ένα αετό να τρώει το συκώτι του Προμηθέα κάθε ημέρα. Αφού ο Προμηθέας ήταν αθάνατος , το συκώτι του αναγεννιόταν κάθε ημέρα , και έτσι το μαρτύριό του συνεχιζόταν ξανά.